Nỗ lực hoàn thành các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Việt Hùng, các công trình được khánh thành, khởi công trong năm 2025, đặc biệt là loạt dự án đồng loạt triển khai vào ngày 19/12, đã góp phần quan trọng nâng cao năng lực hạ tầng quốc gia, thúc đẩy liên kết vùng và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng trung hạn, dài hạn của nền kinh tế.

"Không chỉ là năm ‘về đích’ của nhiều công trình trọng điểm, 2025 còn là năm bản lề, đặt nền móng cho các trục hạ tầng chiến lược của giai đoạn phát triển tiếp theo", Thứ trưởng Nguyễn Việt Hùng nhấn mạnh tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ thời gian tới.

Năm 2025, Bộ Xây dựng đã triển khai và hoàn thành tổng cộng 53 dự án, gồm 15 dự án khởi công và 38 dự án khánh thành - con số cao hơn rõ rệt so với nhiều năm trước. Kết quả này phản ánh sự chuyển biến mạnh mẽ trong công tác chỉ đạo, điều hành các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm.

Một điểm nhấn quan trọng là cách tiếp cận bám sát hiện trường. Lãnh đạo Bộ thường xuyên trực tiếp kiểm tra, chỉ đạo tháo gỡ khó khăn tại công trường, qua đó rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, tạo áp lực tiến độ rõ ràng đối với các chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn.

Công tác GPMB và bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng, những "nút thắt" kéo dài nhiều năm - được đặt ở vị trí ưu tiên, với sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa Bộ Xây dựng và các địa phương. Nhờ đó, tiến độ nhiều dự án cơ bản bám sát yêu cầu của Quốc hội và Chính phủ, hạn chế tình trạng chậm trễ, đội vốn hay điều chỉnh kéo dài.

Lĩnh vực đường bộ tiếp tục là trụ cột của bức tranh hạ tầng giao thông năm 2025. Đến hết năm, cả nước đã hoàn thành 3.345 km tuyến chính cao tốc và 458 km nút giao, đường dẫn, nâng tổng chiều dài đường bộ cao tốc lên 3.803 km.

Riêng trong năm 2025, ngành Xây dựng hoàn thành 1.491 km cao tốc, 456 km quốc lộ và 251 km đường ven biển; đồng thời đưa vào khai thác 1.701 km đường bộ ven biển, tạo hành lang phát triển mới cho các địa phương ven biển.

Đặc biệt, việc hoàn thành và thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau mang ý nghĩa chiến lược, lần đầu tiên hình thành trục cao tốc xuyên suốt đất nước, kết nối liền mạch các vùng động lực, rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và tạo điều kiện tái phân bổ dòng vốn đầu tư.

Cùng với trục dọc Bắc - Nam, các tuyến cao tốc trục ngang như Tân Phú - Bảo Lộc, Quy Nhơn - Pleiku và các tuyến kết nối chiến lược như đường Đất Mũi - Cảng Hòn Khoai đang được triển khai bám sát tiến độ, mở ra dư địa phát triển mới cho Tây Nguyên, ĐBSCL và các khu vực còn nhiều tiềm năng.

Bên cạnh đó, Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được khởi công ngày 19/12, mở ra trục kết nối mới giữa Tây Bắc, Thủ đô và hệ thống cảng biển phía Bắc, góp phần nâng cao năng lực vận tải khối lượng lớn và giảm áp lực cho đường bộ.

Tại Hà Nội, tuyến đường sắt đô thị số 5 Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc chính thức khởi công, trong khi tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 Phú Quốc (tỉnh An Giang) được triển khai, cho thấy cách tiếp cận linh hoạt hơn trong phát triển giao thông công cộng.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng đang tích cực chuẩn bị các điều kiện để phấn đấu khởi công Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, với trọng tâm là hoàn thiện khung cơ chế, chính sách và phương thức huy động nguồn lực.

Năm 2025 cũng là năm ghi dấu sự bứt phá mạnh mẽ của hạ tầng hàng không. Các dự án lớn như Nhà ga hành khách T3 Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và mở rộng Nhà ga T2 Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đã hoàn thành, góp phần giải tỏa áp lực quá tải tại hai đầu mối hàng không lớn nhất cả nước.

Đặc biệt, một số hạng mục thuộc Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 đã hoàn thành và đón các chuyến bay kỹ thuật đầu tiên vào ngày 19/12/2025. Nhờ đó, tổng công suất khai thác của hệ thống cảng hàng không cả nước tăng từ 92,4 triệu hành khách/năm (năm 2020) lên 155 triệu hành khách/năm vào năm 2025, tương đương mức tăng 1,6 lần chỉ trong 5 năm.

Song song với đó, các dự án xây dựng, nâng cấp cảng hàng không Gia Bình, Phú Quốc, Cát Bi, Đồng Hới, Phù Cát, Cà Mau, Vinh… đang được triển khai nhằm phát triển đồng bộ mạng lưới hàng không quốc gia theo quy hoạch.

Đối với lĩnh vực đường thủy nội địa và hàng hải, việc đưa vào khai thác các bến 3, 4, 5, 6 tại Cảng biển Lạch Huyện đã nâng cao đáng kể năng lực tiếp nhận tàu trọng tải lớn tại khu vực phía Bắc.

Các dự án cảng Hòn Khoai và Bãi Gốc được khởi công trong năm 2025, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế biển gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Nhiều dự án cải tạo, nâng cấp luồng tàu trọng điểm như Quy Nhơn, Cái Mép - Thị Vải hoàn thành đúng kế hoạch; dự án nâng cao tĩnh không các cầu đường bộ cắt qua tuyến đường thủy nội địa quốc gia đã hoàn thành 7/11 cầu trong năm.

Đến nay, năng lực hệ thống cảng biển đạt khoảng 900 triệu tấn/năm, tăng gần 1,3 lần so với năm 2020, tạo dư địa lớn cho xuất nhập khẩu và phát triển logistics.

Nhìn lại năm 2025, hạ tầng giao thông không chỉ nằm ở số lượng dự án hay chiều dài tuyến đường, mà ở cách tiếp cận phát triển: Tăng tốc nhưng thực chất, mở rộng không gian phát triển và tạo nền tảng bền vững cho giai đoạn tiếp theo.

"Những trục giao thông chiến lược đang dần hình thành rõ nét, đóng vai trò dẫn dắt liên kết vùng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực lan tỏa cho tăng trưởng kinh tế trong nhiệm kỳ mới", Thứ trường Nguyễn Việt Hùng khẳng định.