Nghiên cứu tổng quan các tiêu chí đánh giá dao động của ô tô

Tổng quan các vấn đề về dao động của ô tô

Hệ thống treo có vai trò quan trọng đối với ô tô trong việc tạo độ êm dịu chuyển động nên khi nghiên cứu dao động không thể tách rời yếu tố cấu trúc của hệ thống treo. Ngày nay, với sự phát triển của khoa học công nghệ, hệ thống treo phải đảm bảo 4 nhiệm vụ cơ bản sau [1]:

- Đảm bảo êm dịu chuyển động;

- Đảm bảo khả năng truyền lực của các bánh xe;

- Đảm bảo khả năng dẫn hướng;

- Đảm bảo không gian làm việc của hệ thống treo.

Trước đây, nghiên cứu dao động ô tô chủ yếu nghiên cứu dao động dưới kích động mặt đường và các giải pháp về êm dịu chuyển động. Do nhu cầu phát triển, yếu tố kích động được bao quát rộng hơn; ảnh hưởng của dao động không những về độ êm dịu cho người và hàng hóa mà còn xét đến tác hại làm hỏng đường; các nhu cầu phát triển ô tô cơ điện tử, mô hình dao động đầy đủ cũng được phát triển đa dạng, phức tạp hơn, chính xác hơn. Nghiên cứu dao động ô tô phương thẳng đứng cần phải tổng quát hơn (Hình 1.1), tập trung vào 3 mục đích chính [1]:

- Tối ưu hệ thống treo và điều khiển hệ thống treo;

- Nghiên cứu ảnh hưởng của dao động đến người, hàng hóa, xe và đường sá;

- Nghiên cứu động lực học và điều khiển động lực học.

Khi nghiên cứu các tiêu chí đánh giá dao động cần phải xem xét đến các đối tượng chịu ảnh hưởng của dao động gồm: người, hàng hóa, xe và đường. Mỗi loại phương tiện (ô tô tải, ô tô con, ô tô khách) có những đặc điểm khác nhau, do đó sẽ có những tiêu chí đánh giá được chú trọng hơn như ô tô tải sẽ chú trọng đến tiêu chí tải trọng, còn ô tô con và ô tô khách sẽ chú trọng tiêu chí độ êm dịu. Các tiêu chí này đã được chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn như: ISO 2631-1:1997 [2], BS 6841:1987 [3], VDI 2057-1 [4], QCVN 09:2015/BGTVT [5], Directive 96/53/EC [6]. Đây cũng là căn cứ để đánh giá chất lượng, an toàn kỹ thuật cho ô tô. Dựa trên những đối tượng chịu ảnh hưởng của dao động, các tiêu chí đánh giá dao động tập trung vào 4 nội dung:

- Độ êm dịu;

- Tải trọng động;

- An toàn động lực học;

- Không gian treo.

Trên cơ sở phân tích ảnh hưởng của dao động, bài báo giới thiệu các tiêu chí đánh giá dao động của ô tô theo 4 nội dung trên.

Đây là nội dung công trình nghiên cứu cảu các tác giả: ThS. LÊ TRẠCH TRƯỞNG - Trường Đại học Công nghệ Đông Á; PGS. TS. VÕ VĂN HƯỜNG - Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải

Mời độc giả xem nội dung đầy đủ bài khoa học tại đây