Hệ thống phanh trên những chiếc superbike Moto GP khác gì môtô thường?

Hệ thống phanh Brembo trên xe Moto GP cho phép các tay đua rút ngắn quãng đường phanh xuống mức tối đa. Ảnh: Motor Sport Magazine.

 Một chiếc xe đua trong giải Moto GP có thể đạt được vận tốc hơn 350 km/h và để kìm hãm được vận tốc kinh khủng ấy, những chiếc xe đua Moto GP cần được trang bị hệ thống phanh đủ mạnh để có thể giảm từ 294 km/h xuống 79 km/h trong 4,8 giây với khoảng cách chỉ 222 m.

Hệ thống phanh trên một chiếc xe đua Moto GP gồm có phanh trước (Front Brake), phanh sau (Rear Brake) và phanh động cơ (Engine Brake). Tỉ lệ lực phanh sẽ được phân bố không đồng đều với nhau, trong đó phanh trước chiếm 70%, phanh động cơ chiếm 20% và phanh sau chỉ chiếm 10%. Các thông số này có thể được thay đổi theo cách chạy của tay đua cũng như mỗi góc cua khác nhau.

Tại giải đua Moto GP, hãng phanh Brembo sẽ đảm nhận cung cấp và phát triển hệ thống phanh trong suốt mùa giải. Brembo cung cấp cho tay đua nhiều tùy chọn về hệ thống phanh bao gồm: 2 heo dầu khác nhau, 2 kích thước đĩa phanh 320 mm và 340 mm, 4 độ dày đĩa phanh khác nhau.

Phanh carbon trên xe đua Moto GP cho phép tay đua rà phanh liên tục mà không sợ bị mất phanh. Ảnh: Moto GP.

Sở dĩ Brembo cung cấp nhiều tùy chọn phanh đến vậy vì mỗi trường đua sẽ yêu cầu về lực phanh khác nhau, chẳng hạn như trường đua Motegi, Nhật Bản bắt buộc các tay đua phải sử dụng đĩa phanh có đường kính 340 mm vì có nhiều khúc cua gắt. Cách chạy của mỗi tay đua cũng khác nhau, Marc Maquez có kiểu chạy phanh cực trễ rồi vào cua nên yêu cầu lực phanh lớn.

Một điểm đặc biệt nữa là đĩa phanh sử dụng trong Moto GP là loại đĩa carbon với ưu điểm cho lực phanh cực lớn và có thể hoạt động ở nhiệt độ lên đến 1.500 độ C. Nhược điểm của loại phanh này là chỉ hoạt động khi đạt được một nhiệt độ nhất định, vì thế trong vòng chạy khởi động (warm-up lap) các tay đua thường rà phanh nhằm đưa nhiệt độ của hệ thống phanh này lên khoảng 400 độ C, đây là ngưỡng nhiệt độ mà hệ thống phanh carbon bắt đầu hoạt động.

Nếu trời mưa, các đội đua sẽ bắt buộc phải chuyển sang sử dụng đĩa phanh bằng thép tương tự đĩa phanh trên các xe môtô phổ thông. Ngoài thay thế đĩa phanh, heo phanh cũng được thay thế bằng loại nhỏ hơn nhằm giảm áp lực phanh.

Phanh sau phụ (Rear thumb brake) giúp tay đua dùng phanh sau dễ dàng hơn trong lúc đang ôm cua. Ảnh: Bikes Republic.

 Một số tay đua như Petrucci, Pedrosa... còn trang bị thêm hệ thống phanh sau phụ trên tay lái (Rear thumb brake). Hệ thống này giúp ích cho tay đua khi ôm cua phải vì lúc này chân phải gặp khó khăn trong việc sử dụng phanh sau. Đây cũng là lý do vì sao công nghệ Rear Thumb Brake ra đời giúp tay đua có thể sử dụng phanh sau mà không cần tới chân phải.