Đề xuất phương án thu phí đường cao tốc do Nhà nước đầu tư

Ảnh minh họa

Bộ Tài chính trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết của UBTVQH đề xuất hai phương án sau:

Đề xuất phương án 1: Quy định thu phí dịch vụ sử dụng đường cao tốc thông qua trạm thu phí trên đường cao tốc do Nhà nước đầu tư theo quy định pháp luật về giá.

Ưu điểm của phương án này, trước hết là phù hợp với Nghị quyết số 52/2017/QH14 ngày 22/11/2017 của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam, phía Đông giai đoạn 2017 - 2020.

Bên cạnh đó, phương án này được đánh giá là khuyến khích thu hút nguồn lực xã hội đầu tư xây dựng hạ tầng đường bộ và quan trọng nhất là có tính công khai, minh bạch, dễ nhận được sự đồng thuận của người dân.

Mặt khác, phương án này đang vấp phải một số ý kiến cho rằng, đường cao tốc do Nhà nước đầu tư quy định thu phí dịch vụ là không đúng bản chất. Bộ GTVT và địa phương phải thành lập công ty để quản lý thu phí dịch vụ đường cao tốc do Nhà nước đầu tư.

Đề xuất phương án 2: Quy định thu phí sử dụng đường cao tốc thu qua trạm thu phí trên đường cao tốc do Nhà nước đầu tư, theo quy định pháp luật về phí, lệ phí

Phương án 2 đảm bảo nguyên tắc tại Luật Phí và lệ phí: Dịch vụ công do Nhà nước cung cấp thu phí. Tuy nhiên, đề xuất phương án này lại không phù hợp với Nghị quyết số 52/2017/QH14, trong đó, giao Chính phủ: Đối với những dự án thành phần sử dụng toàn bộ vốn đầu tư công nghiên cứu áp dụng phương án thu giá dịch vụ hợp lý để thu hồi vốn Nhà nước đầu tư.

Phương án này cũng không khuyến khích thu hút vốn đầu tư từ nguồn lực xã hội vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng đường bộ, bởi cùng sử dụng dịch vụ đường cao tốc như nhau, chủ phương tiện trả mức phí sử dụng đường cao tốc sẽ thấp hơn mức phí dịch vụ.

Qua phân tích ưu, nhược điểm của 02 phương án nêu trên, Bộ Tài chính chọn Phương án 1.

Ngoài việc đề xuất phương án nêu trên, Bộ Tài chính cũng đưa ra mức phí dự kiến là khoảng 1.000 đồng/km/xe tiêu chuẩn căn cứ theo tính toán của Bộ Giao thông vận tải. Cụ thể, cơ sở phân tích dữ liệu sử dụng 05 tuyến đường cao tốc hiện hành cho thấy so với lưu thông tuyến trên quốc lộ song hành, phương tiện lưu thông trên các tuyến cao tốc sẽ được lợi bình quân theo xe đơn vị là 2.518 đồng/km/xe tiêu chuẩn.

Như vậy, nếu phải nộp phí khoảng 1.000 đồng/km/xe tiêu chuẩn thì chủ phương tiện vẫn hưởng lợi khoảng 1.500 đồng/km.