Các hãng ô tô trước viễn cảnh đi vào "vang bóng một thời"

Các nhà sản xuất ô tô từ lâu đã coi yếu tố cốt lõi mang đến thành công cho các mẫu xe là hệ thống truyền động - về cơ bản chính là động cơ và hộp số. Dù lắp ráp, hay mua ngoài tất cả các linh kiện, bộ phận từ các nhà cung cấp, thì các nhà sản xuất ô tô cao cấp nói riêng sẽ tự lắp ráp hệ thống truyền động. Họ nghĩ rằng đó là điều khiến họ khác biệt.

Khẩu hiệu quảng cáo của BMW AG là "Freude durch Fahren" ("niềm vui khi lái xe"). Tuy nhiên, xe điện đang thay đổi điều đó. Không phải vì hệ thống truyền động điện tốt hơn, mà bởi vì, với một vài ngoại lệ ở phân khúc siêu cao cấp, nhìn chung các mẫu ô tô điện đều giống nhau. Trải nghiệm lái xe trên một chiếc BMW điện không khác mấy so với một chiếc Cadillac điện. Và đây chính là vấn đề: Hệ thống truyền động không còn là điểm tạo khác biệt nữa!

Tesla đã tạo ra một cuộc đua mới về "trải nghiệm người dùng", đúng như cách Thung lũng Silicon thích gọi. Đó chính là giao diện phần mềm điều khiển phương tiện. CES năm nay, hội chợ triển lãm ô tô và công nghệ khổng lồ ở Las Vegas, đã cho thấy mức độ nhận thức của các nhà sản xuất ô tô về tầm quan trọng của phần mềm và trải nghiệm người dùng. BMW khoe khoang về "linh hồn kỹ thuật số trong mỗi chiếc xe" và tiết lộ những mẫu xe ý tưởng không có nút bấm.

Một điều đáng lưu ý là thay vì chuyển sang các nhà cung cấp công nghệ phần mềm, các nhà sản xuất ô tô đang tự phát triển phần mềm của họ nhiều hơn. Volkswagen đã thuê 6.600 kỹ sư phần mềm trong hai năm qua và muốn bổ sung thêm 1.700 người nữa trong năm nay.

Hãng UBS Group AG ước tính doanh thu phần mềm xe hơi sẽ đạt 700 tỷ USD vào năm 2030, khoảng 1/4 tổng doanh số của ngành công nghiệp ô tô.

Các công ty ô tô lo sợ số phận của họ sẽ giống với số phận của các nhà sản xuất điện thoại di động danh tiếng như Nokia hay BlackBerry, những hãng đã không còn cách nào khác đành hy sinh phần lớn giá trị trên thị trường điện thoại thông minh vào tay những người mới trên sân chơi smartphone là Google và Apple - hai công ty làm chủ trải nghiệm người dùng bằng phần mềm ưu việt. Những gã khổng lồ công nghệ đó hiện đang có những động thái đối với ô tô, và không chỉ với các dự án về xe tự hành của họ. Apple đã công bố bản cập nhật hệ thống CarPlay vào tháng 6/2022, không chỉ hiển thị nội dung từ iPhone mà còn tích hợp sâu hơn với ô tô để hiển thị đồng hồ tốc độ và các dữ liệu hiệu suất khác.

Nếu những phần mềm như của Google và Apple trở thành giao diện phương tiện mặc định, thì các nhà sản xuất ô tô có nguy cơ phải nhượng lại một phần lớn khoản doanh thu 700 tỷ USD, bởi vì Apple có thể trở thành cửa ngõ cho các bản cập nhật qua mạng và nội dung trong phương tiện. Apple hiện đang hưởng khoảng 30% hoa hồng các giao dịch trên App Store, và họ vẫn chưa được hưởng khoản lợi nhuận đó của ngành ô tô. Các hãng xe đã nhận thức rõ nguy cơ mất miếng bánh này.