Bộ Tài chính không đồng thuận đề xuất hỗ trợ tiền cho người mua ô tô điện

Mới đây, Bộ Giao thông Vận tải đã có Tờ trình lên Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà về báo cáo đề xuất chính sách hỗ trợ chuyển đổi sang xe ô tô điện.

Trong nhóm các chính sách hỗ trợ trực tiếp người dùng, Bộ Giao thông Vận tải nêu kiến nghị hỗ trợ khoản tiền tương đương 1.000 USD cho người mua ô tô điện. Đây là đề xuất được 4 doanh nghiệp ô tô trong nước gồm Thaco, VinFast, Hyundai Thành Công và TMT Motors kiến nghị trực tiếp.

Đóng góp ý kiến vào dự thảo báo cáo do Bộ Giao thông Vận tải chủ trì xây dựng, Bộ Tài chính cho biết thực tế trên thế giới có một số quốc gia áp dụng chính sách hỗ trợ tiền cho người dân mua ô tô điện. Tuy nhiên, chính sách này chưa phù hợp với Việt Nam.

Bộ Tài chính cho rằng, hiện nay ngân sách vẫn còn gặp nhiều khó khăn, nhà nước phải cân đối nguồn lực cho nhiều chương trình, dự án an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo và phát triển cơ sở hạ tầng. Do đó, việc hỗ trợ tiền cho người mua ôtô điện sẽ tạo áp lực lên chi tiêu ngân sách.

Bên cạnh đó, người mua ô tô điện có thể xem là người có thu nhập cao. Trong khi các chính sách hỗ trợ từ nguồn ngân sách nhà nước đều đang phải ưu tiên cho người nghèo, đối tượng thuộc vùng sâu, vùng xa và có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Bởi vậy, nếu thực hiện hỗ trợ tiền trực tiếp cho người dân chuyển đổi sang ô tô điện sẽ là bất công với những người yếu thế và cũng sẽ dễ gây ra những phản ứng trái chiều từ dư luận.

Liên quan đến đề xuất tiếp tục áp dụng mức thuế suất ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt 3% cho ô tô điện chở người dưới 10 chỗ ngồi sản xuất, lắp ráp trong nước sau thời ngày 28/2/2027, Bộ Tài chính cho rằng nếu áp dụng thì cần phải thống nhất đối với cả xe nhập khẩu.

Bộ Tài chính nêu quan điểm, việc áp dụng chính sách ưu đãi chung cho cả ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước lẫn nhập khẩu nguyên chiếc sẽ đảm bảo tuân thủ các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Chưa kể việc tiếp tục kéo dài chính sách ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô lắp ráp trong nước cũng là không phù hợp với quy định của Luật thuế Tiêu thụ đặc biệt và vi phạm các quy tắc đối xử quốc gia của WTO, vi phạm Hiệp định trợ cấp và các biện pháp đối kháng WTO.

Theo quy định hiện hành, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đã được áp dụng ở mức ưu đãi 1-3% đối với ô tô điện chạy pin tuỳ theo số chỗ ngồi kể từ ngày 1/3/2022 và kéo dài đến ngày 28/2/2027. Sau thời điểm này, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô điện sẽ tăng lên 4-11%, thấp hơn rất nhiều so với mức thuế suất 15-150% áp dụng với các loại xe sử dụng động cơ đốt trong.

Liên quan đến các đề xuất khác như miễn thuế giá trị gia tăng (VAT) cho xe điện trong 5 năm đầu, giảm 50% trong năm tiếp theo; miễn lệ phí trước bạ trong 5 năm đầu và giảm 50% trong hai năm tiếp theo, Bộ Tài chính cũng cho rằng đề xuất này không phù hợp. Do đó, Bộ Tài chính kiến nghị Bộ Giao thông Vận tải bỏ các đề xuất này khỏi dự thảo báo cáo trình Chính phủ.