VNR lên kế hoạch chế tạo đoàn tàu chạy pin dùng trên đường sắt hiện hữu

Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) cho biết, trong giai đoạn tới đây VNR tiếp tục từng bước tiếp cận, làm chủ và tiến tới chế tạo các đoàn tàu sử dụng năng lượng sạch, trong đó có tàu chạy pin. Cụ thể, trong kế hoạch phát triển khoa học công nghệ giai đoạn 2026 – 2030, VNR đặt mục tiêu chế tạo đoàn tàu chạy bằng pin (BEMU/Hybrid) và toa xe tự hành sử dụng nhiên liệu diesl (DMU) để chạy trên đường sắt hiện hữu. Các đoàn tàu này sẽ ưu tiên khai thác trên những tuyến ngắn, nhu cầu vừa phải như Hải Dương - Hải Phòng, Đà Lạt - Trại Mát... 

Theo định hướng, việc chế tạo các đoàn tàu chạy pin, DMU sẽ được thực hiện theo lộ trình từng bước làm chủ công nghệ để vừa đáp ứng nhu cầu khai thác sớm, vừa tích lũy dần năng lực thiết kế, lắp ráp và sản xuất trong nước. Cùng với đó, VNR cũng nghiên cứu ứng dụng nhiên liệu sạch và các giải pháp tiết kiệm năng lượng cho đội đầu máy diesel hiện có, như sử dụng nhiên liệu B5 hoặc phun hydro nhằm giảm tiêu hao và phát thải.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng giúp ngành đường sắt giảm phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu, đồng thời phù hợp xu thế giao thông xanh, giảm phát thải. Kế hoạch trên cũng nhằm phù hợp với tư duy kinh doanh vận tải đường sắt mới mà VNR đang áp dụng khá hiệu quả. Đó là thay vì mục tiêu truyền thống "chạy nhanh, chở đông” của đường sắt chuyển sang triết lý phát triển dựa trên văn hóa và tiêu chuẩn, với một số sản phẩm vận tải được thiết kế theo hướng: Tàu chạy chậm hơn, số lượng khách ít hơn, phục vụ phân khúc cao cấp - nơi trải nghiệm, cảnh quan và giá trị văn hóa dọc hành trình đường sắt. Các sản phẩm vận tải chặng ngắn kết hợp phục vụ du lịch, trải nghiệm này mang lại doanh thu cho đường sắt khoảng 29 tỷ đồng/năm.

Cũng theo VNR, đường sắt đang đứng trước vận hội lớn với sự ủng hộ từ các nghị quyết quan trọng của Đảng và Quốc hội, là động lực then chốt để đổi mới toàn diện, từ các tuyến hiện hữu như Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đến các dự án đường sắt tốc độ cao như Bắc - Nam trong tương lai.

Tuy nhiên, lãnh đạo VNR cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế lớn của đường sắt: Hạ tầng công nghệ còn lạc hậu, nguồn lực đầu tư cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số thấp (dưới 0,5% tổng chi phí), thiếu hụt đội ngũ chuyên gia và chưa có đơn vị nghiên cứu chuyên trách quy mô lớn. Giải pháp cho vấn đề trên, VNR đặt mục tiêu tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp trong nước nhằm hình thành chuỗi cung ứng nội địa; đồng thời liên kết với các đối tác quốc tế như Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc, Trung Quốc để tiếp nhận và làm chủ công nghệ đường sắt hiện đại.

Được biết, về ứng dụng công nghệ số trong quản trị doanh nghiệp, đến nay VNR đã triển khai phần mềm E-Office, chữ ký số, sổ tay đảng viên điện tử; tổng hợp dữ liệu, thông tin xây dựng hệ thống báo cáo phục vụ công tác điều hành tại Tổng công ty; các hệ thống quản trị nhân sự-tiền lương, chấm công tự động, camera giám sát, bán vé điện tử, kiểm soát hành khách đi tàu, ứng dụng thương mại điện tử, thanh toán điện tử và hóa đơn điện tử; hệ thống lõi quản trị vận tải hàng hóa và điều hành chạy tàu.