Trường Đại học GTVT đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Trung tâm đào tạo hàng đầu trong lĩnh vực GTVT

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống PGS. TS Nguyễn Văn Hùng - Hiệu trưởng Trường Đại học Giao thông vận tải cho biết, ngay sau ngày Quốc khánh 2/9/1945, Trường Cao đẳng Công chính đã là một trong số các trường đại học, cao đẳng được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh khai giảng lại vào ngày 15 tháng 11 năm 1945 và từ đây đã trở thành ngày truyền thống của Trường Đại học GTVT.

Những ngày đầu dưới chính quyền cách mạng non trẻ, thầy và trò Nhà trường vẫn bền bỉ "vừa dạy, vừa học, vừa chiến đấu". Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn ác liệt nhất, những lớp học vẫn sáng đèn; những trang giáo trình vẫn được miệt mài viết tay; bài giảng vẫn vang lên giữa gian khó. Đó là thời kỳ mà trí tuệ, lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm với Tổ quốc của người thầy, người học được thử thách và hun đúc.

Nhà trường đã không ngừng đào tạo cán bộ, hỗ trợ hậu cần kỹ thuật, cử giảng viên và sinh viên tham gia các công tác xây dựng đất nước và phục vụ kháng chiến. Khi hòa bình lập lại trên miền Bắc, Nhà trường đã nhanh chóng chuyển mình, tập trung đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và chi viện cho miền Nam ruột thịt.

Năm 1960, Bộ GTVT thành lập Ban xây dựng trường để chuẩn bị nhân lực, vật lực cho việc thành lập Trường Đại học GTVT. Tháng 12 năm 1960, khóa đại học đầu tiên được khai giảng với 117 sinh viên; ngày 24 tháng 3 năm 1962, Thủ tướng Chính phủ Phạm Văn Đồng ký Quyết định thành lập Trường Đại học GTVT, giao cho Nhà trường sứ mệnh "Đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật cao cấp, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, nghiên cứu và phát triển khoa học kỹ thuật GTVT phục vụ công cuộc xây dựng đất nước". Nhà trường chính thức đảm trách vai trò trung tâm đào tạo và nghiên cứu đầu tiên ở bậc đại học của ngành GTVT, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp kiến thiết đất nước.

Trong hoàn cảnh khó khăn đó, thầy và trò vẫn kiên định một niềm tin sắt son "Trường học có thể sơ tán, nhưng tri thức không thể ngừng lan tỏa". Khi Tổ quốc cần, hàng trăm cán bộ, giảng viên, sinh viên của Trường đã "gác bút nghiên lên đường ra trận", hòa mình vào các đoàn thanh niên, trí thức, kỹ sư "mở đường Hồ Chí Minh", mang tri thức và lòng yêu nước đến với tiền tuyến. Đặc biệt, Đoàn Trường Sơn 73 do thầy và trò của Trường đảm nhận đã trực tiếp khảo sát, thiết kế và thi công nhiều tuyến đường chiến lược huyết mạch, góp phần quan trọng vào thắng lợi của quân và dân ta trên chiến trường. Và chính những năm tháng ấy, nhiều thầy cô giáo và sinh viên đã anh dũng hy sinh, vĩnh viễn nằm lại trên những trục đường kháng chiến, không còn cơ hội trở lại nhà trường để viết tiếp ước mơ đèn sách còn dang dở. Máu và mồ hôi của họ đã hòa vào đất mẹ, góp phần làm nên huyền thoại của ngành GTVT - huyền thoại "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước, mà lòng phơi phới dậy tương lai". Đó không chỉ là thời khắc thử thách của một ngôi trường giữa bom đạn chiến tranh mà còn là bản hùng ca của trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng cống hiến, khẳng định vai trò tiên phong của Trường Đại học Giao thông vận tải trong mọi giai đoạn lịch sử của dân tộc.

Từ năm học 1978 - 1979, Nhà trường chính thức được giao nhiệm vụ đào tạo bậc sau đại học và được phép đào tạo nghiên cứu sinh từ năm học 1980 - 1981, khẳng định bước trưởng thành về năng lực đào tạo và nghiên cứu khoa học. Năm 1984, Trường được chuyển từ Bộ GTVT sang Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp (nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo).

Dù ở bất cứ cơ quan chủ quản nào, Nhà trường vẫn luôn giữ vững bản sắc, khẳng định vai trò tiên phong trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, có những đóng góp quan trọng để phát triển hệ thống giao thông quốc gia, từ tuyến đường sắt Thống Nhất, cầu Thăng Long, cầu Chương Dương đến quốc lộ 1A… đều mang dấu ấn trí tuệ, sự sáng tạo và tâm huyết của các thế hệ cán bộ, giảng viên, kỹ sư GTVT.

Bước vào thời kỳ đổi mới, Trường Đại học GTVT đã nhanh chóng hòa mình vào làn sóng chuyển mình vĩ đại của dân tộc, mở ra giai đoạn phát triển mới và toàn diện. Nhà trường không ngừng mở rộng quy mô đào tạo, đa dạng hóa ngành nghề, hình thành hệ thống đào tạo sau đại học, xây dựng các viện nghiên cứu, trung tâm đào tạo và chuyển giao công nghệ, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế nhằm tiếp cận tri thức và công nghệ tiên tiến của thế giới.

Đặc biệt, năm 1990, Trường đã thành lập Cơ sở II tại TP Hồ Chí Minh, nay là Phân hiệu Trường Đại học GTVT tại TP. Hồ Chí Minh đánh dấu bước phát triển mang tầm chiến lược, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực phía Nam, mở rộng tầm ảnh hưởng và vị thế của Nhà trường trên phạm vi cả nước.

Bước sang thế kỷ XXI, Trường Đại học GTVT tiếp tục khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ hàng đầu của Việt Nam trong lĩnh vực GTVT. Nhà trường luôn chủ động thích ứng với yêu cầu phát triển mới của đất nước, kiên định mục tiêu đổi mới toàn diện nội dung và phương pháp đào tạo theo hướng hiện đại, hội nhập quốc tế. Nhà trường không ngừng kết nối chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành, giữa giảng đường và công trường, giữa đào tạo và sản xuất, hình thành chuỗi giá trị toàn diện từ tri thức đến ứng dụng thực tiễn. Phương châm "học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn" được cụ thể hóa bằng các chương trình thực tập, đồ án, dự án nghiên cứu và mô hình liên kết đào tạo với doanh nghiệp.

Hệ thống đào tạo được mở rộng, đa dạng hóa về quy mô, loại hình và phương thức, triển khai nhiều chương trình tiên tiến, chất lượng cao, giảng dạy bằng tiếng nước ngoài và đào tạo từ xa, góp phần lan tỏa tri thức đến mọi vùng miền Tổ quốc. Nhà trường đã chú trọng phát triển các ngành học mới phù hợp xu thế chuyển đổi số và công nghiệp 4.0 như hệ thống giao thông thông minh, đường sắt hiện đại, công nghệ vật liệu tiên tiến, khẳng định vai trò tiên phong của Trường trong đổi mới giáo dục kỹ thuật quốc gia.

Song hành với đổi mới hoạt động đào tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ được đẩy mạnh, hướng tới giải quyết những bài toán lớn của ngành và quốc gia, từ quy hoạch giao thông, phát triển hạ tầng thông minh, đô thị bền vững đến năng lượng xanh… Nhà trường đã chủ trì, tham gia hàng trăm đề tài, dự án trọng điểm quốc gia, tạo ra những sản phẩm khoa học công nghệ có giá trị thực tiễn cao, góp phần khẳng định uy tín và năng lực của đội ngũ cán bộ, giảng viên. Cơ sở vật chất của Nhà trường được đầu tư đồng bộ, hiện đại với hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm nghiên cứu, xưởng thực hành, thư viện số và học liệu điện tử hiện đại. Cùng với đó, hoạt động hợp tác quốc tế ngày càng sâu rộng, gắn kết với nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức uy tín trên thế giới, hình thành mạng lưới học thuật và nghiên cứu toàn cầu.

Với bề dày 80 năm truyền thống, Nhà trường luôn ý thức sâu sắc vai trò tiên phong và trách nhiệm của mình trong việc kết nối tri thức thế giới, lan tỏa giá trị Việt Nam và chuyển hóa tri thức thành sức mạnh kiến tạo phát triển đất nước. Thực hiện chiến lược phát triển giai đoạn 2021 - 2030, Nhà trường đang kiên định hiện thực hóa mục tiêu trở thành đại học đa ngành, đa lĩnh vực, khẳng định vị thế hàng đầu trong lĩnh vực GTVT và đạt chất lượng ngang tầm khu vực châu Á. Với nỗ lực đổi mới liên tục, Trường là một trong những cơ sở đại học tiên phong hoàn thành hai đợt kiểm định chất lượng (2016 và 2021) và đã đưa nhiều chương trình cốt lõi đạt chuẩn quốc tế. Uy tín đào tạo được khẳng định qua sự tin cậy của doanh nghiệp, các cơ quan quản lý và cộng đồng nghề nghiệp; sinh viên tốt nghiệp của trường được đánh giá cao về năng lực chuyên môn, kỹ năng và phẩm chất nghề nghiệp.

Lọt top trường đại học hàng đầu khu vực châu Á

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng chúc mừng, biểu dương, đánh giá cao những nỗ lực, thành tựu các thế hệ lãnh đạo, thầy cô giáo, cán bộ, sinh viên, cựu sinh viên Trường Đại học GTVT đạt được trong chặng đường 80 năm xây dựng, đổi mới và phát triển.

Hiện nay, Chính phủ xác định ba đột phá chiến lược, trong đó phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là trụ cột trung tâm, gắn chặt với giáo dục và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Bước vào một giai đoạn phát triển mới, đứng trước nhiều thời cơ và thách thức mới, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng đưa ra 06 đề nghị tới Trường Đại học GTVT tập trung phát triển trong thời gian tới.

Thứ nhất, đặt mục tiêu trong 5 năm tới lọt top 250 - 300 trường đại học hàng đầu khu vực châu Á, trong đó một số ngành trọng điểm nằm trong top 200, khẳng định vững chắc vị thế là trường đại học trọng điểm quốc gia về khoa học, kỹ thuật lĩnh vực giao thông, vận tải; tiến tới khẳng định vị thế là trường đại học đa ngành, trọng điểm của Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

Thứ hai, tăng cường đổi mới chương trình đào tạo, tích hợp các nội dung tiên tiến về công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn vào các chuyên ngành cốt lõi như giao thông thông minh, logistics xanh. Đến năm 2030, trường cần đạt ít nhất 50% chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế, tập trung đào tạo kỹ sư chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các dự án quốc gia như cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 và hệ thống đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao…

Thứ ba, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, ưu tiên các dự án ứng dụng thực tiễn như mô hình giao thông đô thị bền vững, hệ thống quản lý cảng biển tự động. Tập trung nguồn lực hình thành các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu, các trung tâm khoa học công nghệ đẳng cấp quốc tế làm nòng cốt, mở rộng không gian sư phạm và không gian sáng tạo, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo "bệ phóng" để sinh viên, giảng viên và doanh nghiệp cùng nghiên cứu, sáng tạo và thương mại hóa kết quả khoa học.

Thứ tư, chủ động đề xuất với Chính phủ, các bộ, ban, ngành và địa phương các bài toán lớn về KHCN, chủ động tổ chức nghiên cứu để giải mã, tiến tới làm chủ các công nghệ chiến lược quốc gia; đặc biệt trong những lĩnh vực mà nhà trường có thế mạnh dẫn dắt như đường sắt hiện đại, công nghệ bán dẫn, giao thông thông minh, đô thị thông minh, vật liệu mới và phát triển bền vững.

Thứ năm, chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên, đặc biệt là thế hệ trẻ, tăng cường đào tạo tiến sĩ, hỗ trợ khởi nghiệp cho sinh viên, xây dựng văn hóa trường học sáng tạo, gắn bó cộng đồng. Các thầy cô cần tiếp tục là tấm gương, các em sinh viên hãy rèn luyện bản lĩnh, sáng tạo, sẵn sàng cống hiến cho đất nước.

Thứ sáu, đẩy mạnh mở rộng hợp tác quốc tế, xây dựng các chương trình trao đổi sinh viên, giảng viên, trước mắt là với các trường hàng đầu châu Á - Thái Bình Dương, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm nghiên cứu giao thông khu vực và thế giới.