Nhiều tài xế xe khách uống rượu, bia vẫn cầm vô lăng

Các vụ việc không chỉ gióng lên hồi chuông báo động về ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận lái xe kinh doanh vận tải mà còn đặt ra nhiều vấn đề đáng suy ngẫm về trách nhiệm của doanh nghiệp vận tải trong việc bảo đảm an toàn cho hành khách.

Vì sao vẫn tái diễn tình trạng lái xe khách vi phạm nồng độ cồn?

Theo thông tin từ Phòng CSGT - Công an TP Đà Nẵng, lúc 21 giờ 15 phút ngày 15/6, tại Km11+400 tuyến tránh Nam Hải Vân, Tổ công tác Trạm CSGT Hòa Nhơn phát hiện tài xế P.L.V điều khiển xe khách 36 chỗ mang BKS 43F-003.XX vi phạm nồng độ cồn trong khi trên xe đang chở 20 hành khách.

Trước đó, lúc 3 giờ 35 phút ngày 11/6, trên QL1 qua địa bàn xã Thăng Bình, Tổ công tác Trạm CSGT Thăng Bình cũng phát hiện tài xế N.V.T điều khiển xe khách 35 chỗ biển số 43H-173.XX vi phạm nồng độ cồn khi đang chở khoảng 30 hành khách. Tài xế này thừa nhận đã sử dụng bia khi tham dự tiệc gia đình trước khi điều khiển phương tiện.

Điểm chung đáng lo ngại là cả hai trường hợp đều là xe khách vận tải hành khách, chở số lượng lớn người dân trên những tuyến đường có mật độ giao thông cao. Nếu không được phát hiện kịp thời, chỉ một sai sót nhỏ của tài xế trong trạng thái bị ảnh hưởng bởi rượu bia có thể dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Trong hoạt động giao thông đường bộ, lái xe khách được xem là nghề nghiệp đòi hỏi trách nhiệm xã hội rất cao. Mỗi chuyến xe không chỉ là hành trình vận chuyển mà còn là sự gửi gắm tính mạng của hàng chục con người cho người cầm lái.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, dù chỉ một lượng cồn nhỏ trong cơ thể cũng làm suy giảm khả năng tập trung, phản xạ, phán đoán khoảng cách và xử lý tình huống bất ngờ. Đối với tài xế xe khách, những tác động này càng nguy hiểm hơn bởi phương tiện có kích thước lớn, quãng đường di chuyển dài và thường hoạt động với tốc độ cao.

Một cú đạp nhầm chân ga, một giây mất tập trung hoặc một quyết định xử lý thiếu chính xác trong tình huống khẩn cấp đều có thể biến chiếc xe khách thành "quả bom di động" trên đường. Những vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trong nhiều năm qua cho thấy không ít thảm kịch bắt nguồn từ việc người điều khiển phương tiện sử dụng rượu bia trước khi lái xe.

Điều đáng nói là quy định pháp luật hiện nay đã rất rõ ràng, người điều khiển ô tô không được phép có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở khi tham gia giao thông. Các chế tài xử phạt cũng thuộc nhóm nghiêm khắc nhất với mức phạt tiền rất cao, kèm theo hình thức tước quyền sử dụng giấy phép lái xe trong thời gian dài. Thế nhưng vẫn có những tài xế bất chấp quy định, chấp nhận đánh đổi sự an toàn của hàng chục hành khách chỉ vì vài ly bia hoặc chén rượu.

Không thể nhân nhượng với tài xế vi phạm nồng độ cồn

Thực tế cho thấy, nguyên nhân trước hết xuất phát từ ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận tài xế còn hạn chế. Một số người vẫn giữ tâm lý chủ quan, cho rằng uống ít sẽ không ảnh hưởng hoặc tin rằng có thể qua mặt được lực lượng chức năng.

Bên cạnh đó, áp lực công việc, các cuộc gặp gỡ xã hội, tiệc tùng gia đình hoặc thói quen "mời rượu khó từ chối" vẫn là những yếu tố khiến nhiều lái xe vi phạm.

Tuy nhiên, không thể chỉ nhìn nhận đây là lỗi cá nhân. Trách nhiệm còn thuộc về các doanh nghiệp vận tải khi công tác quản lý lái xe chưa thực sự chặt chẽ. Việc kiểm tra sức khỏe, giám sát thời gian làm việc, tổ chức kiểm tra đột xuất nồng độ cồn trước ca lái hoặc xây dựng văn hóa an toàn trong doanh nghiệp vẫn chưa được thực hiện đồng bộ ở nhiều đơn vị. Khi lợi nhuận, tiến độ hoặc sự dễ dãi trong quản lý được đặt cao hơn an toàn, nguy cơ tai nạn luôn hiện hữu.

Việc lực lượng CSGT Đà Nẵng liên tiếp phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các trường hợp tài xế xe khách vi phạm nồng độ cồn cho thấy hiệu quả của công tác tuần tra, kiểm soát, đặc biệt trên các tuyến quốc lộ và cửa ngõ giao thông trọng điểm.

Tuy nhiên mỗi ngày, lực lượng CSGT có thể kiểm tra hàng nghìn phương tiện, nhưng không thể có mặt trên mọi tuyến đường, mọi thời điểm. Vì vậy, muốn xử lý dứt điểm tình trạng tài xế xe khách vi phạm nồng độ cồn thì trách nhiệm phải bắt đầu từ chính doanh nghiệp vận tải, bến xe, cơ quan quản lý vận tải và bản thân người lái xe.

An toàn giao thông không cho phép bất kỳ sự chủ quan nào. Đối với người lái xe khách, chỉ cần có nồng độ cồn trong cơ thể đã là hành vi không thể chấp nhận, bởi phía sau tay lái là sinh mạng của hàng chục con người. Đã đến lúc các doanh nghiệp vận tải phải coi việc kiểm soát nồng độ cồn của lái xe là yêu cầu bắt buộc trước mỗi chuyến đi. Đồng thời, mỗi tài xế cần nhận thức rõ rằng, uống rượu bia rồi lái xe không đơn thuần là vi phạm hành chính mà còn là hành động coi thường pháp luật, xem nhẹ trách nhiệm nghề nghiệp và đặt tính mạng hành khách vào tình thế rủi ro.

Thông điệp "Đã uống rượu, bia - không lái xe" không còn là khẩu hiệu tuyên truyền, mà phải trở thành nguyên tắc bất di bất dịch đối với mọi người điều khiển phương tiện, đặc biệt là đội ngũ lái xe kinh doanh vận tải hành khách. Chỉ khi đó, những chuyến xe mới thực sự trở thành hành trình an toàn, thay vì tiềm ẩn nguy cơ của những thảm kịch có thể xảy ra bất cứ lúc nào.