Ngành Đường bộ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chủ động phòng ngừa rủi ro thiên tai

Hội thảo tập trung trao đổi các giải pháp ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai đối với hệ thống đường bộ trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp.

Chuyển từ ứng phó sang quản trị rủi ro

Tại Hội thảo, Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam Bùi Quang Thái cho rằng, những năm gần đây, các hiện tượng thời tiết cực đoan diễn biến với tần suất và cường độ ngày càng lớn, tác động trực tiếp đến kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.

Trong khi đó, đường bộ vừa là đối tượng chịu ảnh hưởng của thiên tai, vừa giữ vai trò huyết mạch phục vụ cứu hộ, cứu nạn, vận chuyển lực lượng, phương tiện và hàng hóa. Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với ngành đường bộ không chỉ là nhanh chóng khắc phục sự cố mà phải chủ động nhận diện, dự báo và kiểm soát rủi ro ngay từ trước khi thiên tai xảy ra.

Theo ông Bùi Quang Thái, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần trở thành nền tảng trong quản lý, khai thác và bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ. Công tác phòng, chống thiên tai cần được tổ chức đồng bộ ở cả ba giai đoạn trước, trong và sau thiên tai, dựa trên dữ liệu khí tượng thủy văn, địa chất, hiện trạng công trình và lịch sử thiên tai.

Đây cũng là định hướng phù hợp với yêu cầu triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời cụ thể hóa Nghị quyết số 31-NQ/ĐU của Đảng ủy Cục Đường bộ Việt Nam và Quyết định số 845/QĐ-CĐBVN về ban hành “Sổ tay vận hành, khai thác đường bộ trong công tác phòng, chống thiên tai”.

Nhiều công nghệ được đề xuất ứng dụng

Cũng tại Hội thảo, ông Nguyễn Tiến Hồng, Phó Trưởng phòng Quản lý, tổ chức giao thông giới thiệu Sổ tay vận hành, khai thác đường bộ trong công tác phòng, chống thiên tai; ông Tô Nam Toàn, Trưởng phòng Khoa học công nghệ, Môi trường và Hợp tác quốc tế trình bày định hướng nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực này.

Từ 28 bài tham luận của các cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia và doanh nghiệp, Ban tổ chức lựa chọn 10 tham luận tiêu biểu trình bày trực tiếp. Các tham luận tập trung vào những giải pháp có khả năng ứng dụng trong dự báo, cảnh báo sớm, giám sát hiện trạng công trình và hỗ trợ chỉ huy, điều hành khi xảy ra thiên tai.

Nhiều công nghệ được đề cập như hệ thống thông tin địa lý (GIS), viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV), công nghệ LiDAR, hệ thống quan trắc và cảnh báo sớm, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và camera AI.

Theo Cục trưởng Bùi Quang Thái, các giải pháp công nghệ cần được đánh giá không chỉ ở tính hiện đại mà quan trọng hơn là khả năng triển khai trong thực tế, hiệu quả đầu tư, khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu.

Cục trưởng đề nghị các đơn vị tập trung làm rõ cơ chế, chính sách, hạ tầng dữ liệu, khả năng kết nối và bảo đảm an toàn thông tin; đồng thời lựa chọn các giải pháp có tính khả thi để xây dựng nhiệm vụ, mô hình thí điểm với nguồn lực và lộ trình cụ thể.

Đưa công nghệ vào thực tiễn quản lý đường bộ

Phát biểu bế mạc, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam Nguyễn Thanh Hoài đánh giá cao chất lượng các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo.

Theo Phó Cục trưởng Nguyễn Thanh Hoài, giá trị của Hội thảo không chỉ nằm ở việc chia sẻ tri thức, giới thiệu công nghệ mới mà phải được chuyển hóa thành các nhiệm vụ, đề án và mô hình cụ thể trong thực tiễn. Các đơn vị thuộc Cục, các khu quản lý đường bộ, nhà đầu tư và đơn vị quản lý, vận hành đường bộ cần chủ động nghiên cứu, lựa chọn giải pháp phù hợp để tích hợp vào kế hoạch công tác.

Phó Cục trưởng cũng yêu cầu tăng cường phối hợp với trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để đẩy nhanh chuyển giao công nghệ; tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành.

Qua đó, từng bước hình thành hệ sinh thái số trong phòng, chống thiên tai và bảo đảm giao thông đường bộ, hướng tới mô hình “quản trị thông minh, chỉ huy dựa trên dữ liệu và đi trước rủi ro”, góp phần nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống hạ tầng giao thông trước tác động ngày càng phức tạp của thiên tai và biến đổi khí hậu.