Chậm xóa lối đi tự mở qua đường sắt, nguy cơ tai nạn rình rập

Ông Phạm Nguyễn Chiến, Giám đốc Công ty CP đường sắt Phú Khánh cho biết, Công ty đang quản lý, bảo trì đoạn tuyến đường sắt Hà Nội – TP.HCM dài 283 km, từ Km1096+200 đến Km1378+200, đi qua 38 xã, phường thuộc các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk và Khánh Hòa. Đây là khu vực có mật độ dân cư đông, nhiều điểm dân sinh bám sát đường sắt, địa hình phức tạp nên phát sinh nhiều lối đi tự mở.

Giai đoạn từ năm 2020 đến hết năm 2025, toàn tuyến do Công ty CP đường sắt Phú Khánh ghi nhận 270 lối đi tự mở. Đến nay đã xóa bỏ được 100 vị trí, còn lại 170 lối đi. Như vậy, dù đã có chuyển biến nhưng số lượng lối đi tự mở vẫn còn lớn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.

Cùng với việc xóa bỏ lối đi tự mở, công tác xây dựng đường gom và hàng rào ngăn cách cũng được triển khai nhưng còn hạn chế. Từ nguồn dự án, đơn vị đã xây dựng được khoảng 1.757 m hàng rào và phối hợp với địa phương làm đường gom tại một số đoạn... Tuy nhiên, con số này còn rất nhỏ so với nhu cầu thực tế dọc toàn tuyến.

Tính từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị này đang tích cự phối hơp với các địa phương rào thu hẹp nhiều đường ngang dân sinh, lối đi tự mở qua đường sắt có nguy cơ uy hiếp an toàn chạy tàu, tiềm ẩn tai nạn giao thông. Đơn cử như: phối hợp cùng phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa rào thu hẹp được 12 lối đi tự mở…

Công ty CP Đường sắt Phú Khánh cho rằng tiến độ thực hiện Quyết định 358/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ còn chậm do nhiều vướng mắc. Một số nhiệm vụ quan trọng chưa triển khai được như: hoàn thành cắm mốc, bàn giao ranh giới đất dành cho đường sắt; xây dựng hệ thống đường gom, đường ngang hợp pháp, cầu vượt, hầm chui để thay thế lối đi tự mở.

Đặc biệt, khó khăn lớn nhất là thiếu nguồn kinh phí và chưa xác định rõ trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương trong việc bố trí vốn. Bên cạnh đó, việc tổ chức thực hiện ở cơ sở còn gặp trở ngại do nhu cầu đi lại thực tế của người dân hai bên đường sắt rất lớn, trong khi hạ tầng thay thế chưa đáp ứng.

Từ thực tế trên, doanh nghiệp kiến nghị cần làm rõ cơ chế phân bổ kinh phí giữa Trung ương và địa phương để triển khai các hạng mục theo kế hoạch. Đồng thời, việc xóa bỏ lối đi tự mở cần đi đôi với quy hoạch hoàn chỉnh hệ thống giao thông thay thế, bảo đảm thuận tiện cho người dân.

Ngoài công tác tuyên truyền, các cơ quan chức năng cũng cần tăng cường chế tài xử lý các trường hợp cố tình vi phạm, tái mở lối đi trái phép. Cùng đó, do điều kiện phát triển kinh tế - xã hội đã thay đổi, một số vị trí đầu tư theo quy hoạch cũ không còn phù hợp, cần được rà soát, điều chỉnh, bổ sung cho sát với thực tế hiện nay.