Dự kiến nhiều thay đổi trong tiêu chuẩn kiểm định xe ôtô lưu hành

Đồng bộ với dự thảo quy chuẩn xe ôtô sản xuất mới
Cục Đăng kiểm Việt Nam hiện đang xây dựng, hoàn thiện dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô (thay thế quy chuẩn QCVN 09:2024/BGTVT).

Quy chuẩn nhằm đưa ra các yêu cầu kỹ thuật trong kiểm tra, thử nghiệm, chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô được sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới.

Dự thảo quy chuẩn cập nhật các khái niệm và thuật ngữ kỹ thuật chuyên ngành mới, bổ sung yêu cầu đối với xe ô tô ba bánh, xe điện, hệ thống truyền lực điện, hệ thống cảnh báo bằng âm thanh (AVAS), cổng sạc, hệ thống cảnh báo học sinh bị bỏ quên trên xe; hoàn thiện các quy định về hệ thống phanh, lái, đèn chiếu sáng, phản quang, khí thải, an toàn kết cấu và các yêu cầu đối với xe chuyên dùng…

Theo quy định hiện hành, cùng với kiểm soát chất lượng đối với xe ô tô sản xuất mới, xe ô tô sau khi được cấp chứng nhận đăng ký để lưu hành (xe tham gia giao thông) cũng phải được quản lý kỹ thuật thông qua kiểm định định kỳ. Do đó, để đồng bộ quản lý xe ô tô theo quy chuẩn mới trong thời gian tới, Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng đồng thời xây dựng dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm định xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ mới (thay thế QCVN 122:2024/BGTVT).
So với quy chuẩn hiện hành, dự thảo quy chuẩn kiểm định xe ô tô cập nhật, bổ sung khá nhiều các yêu cầu kỹ thuật về xe ô tô, rơ moóc, sơ mi rơ moóc, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ trong quy trình kiểm định phương tiện.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc cập nhật, bổ sung yêu cầu kỹ thuật nhằm hoàn thiện, chuẩn hóa phương pháp kiểm định để đáp ứng yêu cầu quản lý đối với sự xuất hiện, phát triển của công nghệ ô tô, các dòng xe mới; tạo sự đánh giá thống nhất giữa các đăng kiểm viên, đơn vị đăng kiểm đối với chất lượng phương tiện.

Về quy định kỹ thuật cụ thể, dự thảo quy chuẩn bổ sung phương pháp kiểm tra, đánh giá kỹ thuật tương ứng với các hạng mục kỹ thuật sẽ được trang bị đối với xe ô tô từ khâu sản xuất mới, như: Yêu cầu đối với thiết bị giám sát hành trình, camera giám sát, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, khoang hành khách, thiết bị cảnh báo chống bỏ quên trẻ em trên xe chở học sinh.

Dự thảo cũng bổ sung hướng dẫn kiểm định đối với các trường hợp đặc biệt, như: Xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD), xe hybrid, xe có nhiều ống xả và các phương tiện có kết cấu chuyên dùng; quy trình kiểm tra khí thải… Các chi tiết, hạng mục kỹ thuật của xe phải được kiểm tra bằng thiết bị chuyên dụng hoặc theo quy trình thử nghiệm tiêu chuẩn.

Có thể “trượt” đăng kiểm với lỗi kỹ thuật thông thường

Đáng chú ý, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm định xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ mới (thay thế QCVN 122:2024/BGTVT) yêu cầu cao hơn, đánh giá không đạt kiểm định đối với một số trường hợp xe có khiếm khuyết kỹ thuật có thể thấy bằng mắt thường, mà trước đây từng bị xem là ít nghiêm trọng. Chẳng hạn, các trường hợp xe bị phát hiện các khiếm khuyết, như: Thiếu gạt nước, thiếu búa phá kính, âm lượng còi sai chuẩn (dưới 87 dB(A) hoặc trên 112 dB(A)) sẽ không đạt đăng kiểm, biển số lắp sai vị trí… bị nâng mức đánh giá thanh “lỗi nghiêm trọng”, khiến phương tiện bị đánh giá không đạt yêu cầu kiểm định và buộc phải khắc phục để kiểm định lại.

Dự thảo quy định mới cũng bổ sung tiêu chí kiểm tra mức dầu bôi trơn và nước làm mát động cơ. Khi kiểm định, đồng hồ tốc độ động cơ không hoạt động hoặc báo lỗi cũng bị buộc phải sửa chữa, khắc phục. Trường hợp phương tiện phải trang bị camera, xe phải có đầy đủ thiết bị ghi hình, bảo đảm hoạt động bình thường và lưu trữ dữ liệu tại khoang người lái, khoang hành khách, chở học sinh… mới được đánh giá đạt yêu cầu. 

Tương tự, các khiếm khuyết kỹ thuật liên quan đến hệ thống chiếu sáng, như đèn cảnh báo nguy hiểm không nháy đồng thời, đèn phanh không sáng rõ hơn đèn hậu hoặc rào chắn phía sau có cạnh sắc, nhọn đều bị... đánh trượt đăng kiểm.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc thay đổi yêu cầu trên nâng cao yêu cầu an toàn, giảm nguy cơ tiềm ẩn mất an toàn, hậu quả nghiêm trọng cho người trên xe, cho các phương tiện khác; nâng ý thức bảo đảm an toàn của chủ xe, người điều khiển phương tiện, cũng như phục vụ công tác quản lý nhà nước phương tiện giao thông đường bộ trong quá trình tham gia giao thông.