Hà Nội: Ứng dụng Internet vạn vật trong lĩnh vực giao thông thông minh

Với mục tiêu xây dựng và triển khai hệ sinh thái ứng dụng IoT trong lĩnh vực giao thông thông minh nhằm hiện đại hóa hệ thống giao thông, nâng cao năng lực quản lý, vận hành và khai thác hạ tầng, giảm ùn tắc, bảo đảm an toàn, tiết kiệm chi phí logistics, giảm phát thải và góp phần thực hiện mục tiêu chuyển đổi số quốc gia, phát triển bền vững.

Giai đoạn 2026 - 2028, tối thiểu 01 trung tâm điều hành giao thông thông minh (TOC) tích hợp dữ liệu IoT giao thông được thành lập và vận hành thí điểm tại Hà Nội với tối thiểu 09 chức năng (nghiên cứu tích hợp vào trung tâm giám sát, điều hành thông minh thành phố (IOC)). 100% các điểm trông giữ phương tiện, điểm thu phí trên địa bàn Thành phố hoàn thiện hệ thống ETC, dữ liệu được tích hợp về TOC. 90% văn bản pháp lý, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật địa phương về IoT giao thông được xây dựng và ban hành ≥ 80% nút giao trên các đường vành đai: 1; 2; 2.5; 3; 3,5 và các trục xuyên tâm bên trong đường vành đai 3 được lắp đặt thiết bị IoT ngoại vi đồng bộ.

Giai đoạn 2029 - 2035, TOC vận hành đầy đủ 12 chức năng; ITS phủ toàn bộ các đường vành đai 1, 2, 3 và các tuyến chính; Big Data & AI tích hợp để phân tích, dự báo và điều hành toàn diện. 100% dữ liệu IoT giao thông được chuẩn hóa và sẵn sàng kết nối, chia sẻ liên thông giữa Bộ Xây dựng, Bộ Công an và TP Hà Nội. Triển khai MaaS toàn địa bàn; xây dựng mạng trạm sạc xe điện thông minh; thí điểm xe tự hành tại ≥ 02 khu vực đô thị và khu công nghiệp. Giảm ≥ 30% tỷ lệ ùn tắc tại các điểm nóng giao thông so với đường cơ sở năm 2025 theo bộ chỉ số đánh giá được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Đồng thời, tập trung triển khai xây dựng hành lang pháp lý để ứng dụng IoT trong lĩnh vực giao thông thông minh. Để ứng dụng IoT trong giao thông thông minh một cách hiệu quả, bên cạnh hành lang pháp lý, việc đầu tư và xây dựng hạ tầng kỹ thuật giữ vai trò then chốt. Hạ tầng IoT không chỉ bao gồm các thiết bị cảm biến, mạng viễn thông và trung tâm dữ liệu, mà còn mở rộng sang hệ thống điện toán biên, nền tảng kết nối và phân tích dữ liệu cũng như các cơ chế bảo mật đi kèm. Một hạ tầng hiện đại, đồng bộ và an toàn sẽ quyết định khả năng triển khai các giải pháp như hệ thống giao thông hợp tác (C-ITS), quản lý logistics thông minh, thu phí điện tử không dừng (ETC) hay dịch vụ giao thông đa phương thức (MaaS). Kinh nghiệm từ các quốc gia tiên tiến cho thấy, việc xây dựng hạ tầng IoT cho giao thông thông minh cần được thực hiện theo hướng tích hợp - mở - linh hoạt - an toàn, gắn kết giữa đầu tư công và xã hội hóa.

Với mục tiêu xác định IoT là nền tảng quan trọng cho ITS, giúp điều hành giao thông đô thị linh hoạt và hiệu quả. Trong đó, camera thông minh và cảm biến lưu lượng; đèn tín hiệu thích ứng; ứng dụng điều hướng; trung tâm quản lý giao thông thông minh: Xử lý dữ liệu, hỗ trợ ra quyết định điều hành.

Bên cạnh đó, áp dụng công nghệ RFID, là ứng dụng IoT mang lại hiệu quả thực tiễn rõ rệt: Thẻ RFID gắn trên xe; ăng-ten và đầu đọc RFID tại trạm thu phí; hệ thống Back-End xử lý dữ liệu thu phí từ nhiều trạm, xác thực giao dịch, quản lý dòng tiền và báo cáo doanh thu, đồng thời cung cấp dữ liệu cho cơ quan quản lý nhà nước.

Đầu tư các thiết bị IoT giúp nâng cao tính an toàn cho vận tải đường bộ gồm: Thiết bị giám sát GPS theo dõi vị trí, tốc độ, thời gian hoạt động; cảm biến an toàn giám sát tình trạng phanh, lốp, nhiên liệu; hệ thống cảnh báo sớm; Trung tâm quản lý dữ liệu vận tải: phân tích hành trình, hỗ trợ xử lý vi phạm.

Ứng dụng (iHanoi hoặc VneTraffic, VneID) tích hợp thông tin xe buýt, metro, taxi, xe công nghệ, xe đạp điện và các loại hình vận tải phù hợp.

Trạm sạc thông minh: kết nối IoT để quản lý xe điện, tích hợp với lưới điện thông minh. Trung tâm điều phối năng lượng: quản lý dữ liệu tiêu thụ điện và nguồn năng lượng tái tạo.

Hợp tác song phương và đa phương: trao đổi kinh nghiệm với các nước đi đầu như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore; nghiên cứu, xúc tiến, ký kết ≥ 03 biên bản ghi nhớ (MOU) hợp tác về ITS, IoT đô thị thông minh. Thu hút đầu tư FDI: Mời gọi doanh nghiệp công nghệ lớn đầu tư vào hạ tầng viễn thông, trung tâm quản lý, hệ thống phân tích, xử lý dữ liệu IoT giao thông.