Dự án hạt nhân Trung Quốc đầu tư ở Anh “đội vốn” 2 tỷ USD

Hinkley Point C sẽ do hãng EDF của Pháp thực hiện với nhà đầu tư chiến lược từ Trung Quốc. Ảnh Reuters

 Chính phú nói thỏa thuận này sẽ giúp Anh sản xuất năng lượng với giá rẻ hơn và ít phải phụ thuộc vào các nhiên liệu hóa thạch.

Tuy nhiên giới phê bình quan ngại về sự tốn kém cũng như các vấn đề an toàn, an ninh và môi trường của dự án này.

Tổng vốn đầu tư để xây dựng nhà máy điện hạt nhân Hinkley Point C đã phụ trội thêm 1,5 tỷ bảng Anh (gần 2 tỷ USD), hiện ở mức 19,6 tỷ bảng Anh (khoảng 25 tỷ USD), theo chủ đầu tư dự án là Tập đoàn Năng lượng EDF của Pháp.

Tuy lo ngại Anh quá cởi mở cho nhà đầu tư nước ngoài, sau khi lên nắm quyền, Thủ tướng Anh bà Theresa May vẫn thông qua dự án điện nguyên tử Hinkley Point C. Ảnh Getty Images 

Dự án này gây nhiều tranh cãi vì có 2/3 vốn do EDF của Pháp cung cấp.

Phần còn lại được cam kết tài trợ bởi một công ty thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc.

Cũng theo EDF, dự án Hinkley Point C có thể đem lại 25000 cơ hội việc làm.

Hinkley Point C, nếu được xây dựng, sẽ là nhà máy điện hạt nhân thế hệ mới đầu tiên của Anh.

Do vốn đầu tư cho Hinkley đã tăng lên 10% so với sự tính ban đầu, Văn phòng Kiểm toán Quốc gia của Anh, một cơ quan giám sát chi tiêu, nói dự án này "nhiều rủi ro và đắt đỏ".

Trong khi đó, chủ thầu cho rằng thời gian xây dựng nhà máy hạt nhân Hinkley có thể sẽ phải kéo dài thêm 15 tháng. Tuy nhiên lò phản ứng hạt nhân đầu tiên của Hinkley dự kiến vẫn được hoàn thành vào năm 2025.

Lo ngại an ninh

Cuối năm 2015 hợp đồng này được ký kết trước sự chứng kiến của Chủ tịch TQ, Tập Cận Bình và Thủ tướng Anh khi đó, ông David Cameron.

Chuyến thăm của Chủ tịch Tập sang Anh tháng 10/2015 đem lại nhiều hợp đồng tiền triệu cho Anh Quốc. Ảnh WPA POOL/GETTY IMAGES 

Nhưng nay ông Cameron đã không còn cầm quyền.

Người phát ngôn chính phủ Anh hiện nay cho biết:

"Người tiêu dùng sẽ không phải trả một đồng nào cho đến khi việc xây dựng nhà máy hạt nhân Hinkley hoàn thành. Nó cung cấp năng lượng điện sạch và đáng tin cậy cho khoảng sáu triệu người tiêu dùng."

Giới quan sát nói, dự án có thể mang lại những hệ lụy khó lường do hoàn toàn có vốn đầu tư nước ngoài.

Nick Timothy, cố vấn lâu năm của bà May, từng viết trên trang web của đảng Bảo thủ rằng cơ quan tình báo Anh MI5 tin rằng gián điệp Trung Quốc "tiếp tục hoạt động chống lại lợi ích của Anh ở trong nước và tại nước ngoài".

Dự án nhà máy điện hạt nhân Hinkley gặp nhiều khó khăn cho thấy sự thận trọng của Chính phủ Anh trong các dự án có vốn đầu tư nước ngoài, cũng như ảnh hưởng của chính sách an ninh năng lượng và hạt nhân.

Mặc dù gây tranh cãi, những dự án tốn kém và nhiều rủi ro như Hinkley Point C vẫn được chính phủ thông qua nếu có lợi cho việc tăng phiếu bầu và cơ hội việc làm cho cử tri.