Đề xuất phụ thu nhiên liệu hàng không nội địa trong 3 tháng

Trong báo cáo vừa gửi Bộ Xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam cho hay, xung đột quân sự leo thang tại Trung Đông diễn ra từ ngày 28/2 đến nay đã khiến giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 biến động mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây. Chỉ trong vòng 2 tuần, giá Jet A-1 khu vực châu Á đã tăng lên hơn 200 USD/thùng (tăng hơn 100% so với giai đoạn trước khi xảy ra xung đột).

Hiện, giá Jet A-1 khu vực châu Á vẫn đang ở vùng đỉnh và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, tiếp tục gây áp lực lớn lên hoạt động khai thác của các hãng hàng không Việt Nam.

Căn cứ tình hình thực tế về biến động giá nhiên liệu, Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, việc triển khai cơ chế phụ thu nhiên liệu là giải pháp cấp bách, linh hoạt, có tính tạm thời nhằm ứng phó với biến động bất lợi của giá nhiên liệu.

Cục Hàng không Việt Nam cũng đánh giá việc phụ thu nhiên liệu có ưu điểm linh hoạt, có thể áp dụng nhanh chóng sau khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận, phù hợp với tính chất biến động ngắn hạn của giá Jet A-1. Giải pháp này mang tính tạm thời, có thể điều chỉnh hoặc bãi bỏ theo diễn biến thị trường, qua đó hạn chế tác động dài hạn đến mặt bằng giá; phụ thu có thể được nhìn nhận là biện pháp tình thế, nên có khả năng giảm áp lực phản ứng của dư luận so với việc điều chỉnh tăng giá trần.

Trên cơ sở tham khảo mô hình của Nhật Bản và điều chỉnh các chỉ số phù hợp với tình hình thực tế về chi phí khai thác cũng như lấy ý kiến các hãng bay Việt Nam, Cục Hàng không Việt Nam đề xuất việc phụ thu nhiên liệu thực hiện khi mức giá dầu Jet A-1 đạt từ 100 USD/thùng; bước giá các bậc phụ thu là 10 USD/thùng.

Ngoài ra, chi phí nhiên liệu thực tế cho mỗi khách tương ứng với các mức giá dầu khác nhau trên các nhóm đường bay nội địa theo cự ly vận chuyển, từ đó tính toán mức chênh lệch chi phí nhiên liệu phát sinh thêm cho mỗi khách giữa mức giá dầu Jet A-1 cơ sở là 90 USD/thùng - là mức giá mức giá dầu cơ sở Jet A-1 trung bình trong hai năm gần đây và cũng là mức giá mà các hãng hàng không có thể cân đối hoạt động sản xuất kinh doanh.

Thời gian áp dụng phụ thu cho dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản trong 3 tháng với mục đích chia sẻ gánh nặng chi phí phát sinh tăng thêm do biến động giá nhiên liệu giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng (50%-50%), thể hiện sự bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Dẫn tham chiếu tới chặng bay Nhật Bản - Hàn Quốc khoảng 2 giờ bay, mức phụ thu cho khung nhiên liệu 180 USD/thùng là 55 USD/chặng và mức phụ thu cho khung nhiên liệu 90 USD/thùng là 15 USD, chênh lệch 40 USD/chặng tương đương 1,1 triệu đồng, Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, chặng bay Hà Nội - TP. HCM (chặng bay đông khách nhất) có tổng giờ bay tương đương, mức phụ thu đề xuất là 311.000 đồng/chặng.

"Cơ chế phụ thu có ưu điểm linh hoạt, có thể triển khai nhanh sau khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận và dễ dàng điều chỉnh hoặc bãi bỏ theo diễn biến thị trường, qua đó hạn chế tác động dài hạn đến mặt bằng giá và chỉ số giá tiêu dùng", Cục Hàng không Việt Nam lập luận.

Tuy nhiên, hiện chưa có quy định pháp lý cụ thể đối với phụ thu nhiên liệu. Vì vậy, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét ban hành Nghị quyết để làm cơ sở triển khai, đồng thời hướng dẫn thực hiện theo hướng công khai, minh bạch và tăng cường kiểm tra, giám sát.

Bên cạnh đó, phụ thu nhiên liệu được đề xuất áp dụng trong thời gian ngắn (khoảng 3 tháng), do đó tác động đến chỉ số tiêu dùng (CPI) bình quân năm tiếp tục được giảm thiểu, đồng thời tác động lan tỏa gián tiếp đến các nhóm hàng hóa, dịch vụ khác là hạn chế và không mang tính hệ thống. "Vì vậy, có cơ sở để nhận định rằng việc áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với vận chuyển hành khách hàng không nội địa không gây áp lực đáng kể lên mặt bằng giá tiêu dùng", báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam nêu rõ.