Thủ tướng Anh đạt thỏa thuận Brexit mới với EU

Thủ tướng Anh Theresa May (trái) và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Jean-Claude Juncker trong cuộc họp báo ngày 11/3 - Ảnh: Bloomberg.

Sau một ngày "hỗn loạn" với những kế hoạch liên tục thay đổi ở London, bà May đã đưa ra quyết định vào phú chót là bay tới Strasbourg, Pháp, để có cuộc thảo luận vào giờ muộn với Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Jean-Claude Juncker, hãng tin Bloomberg cho hay.

Hơn hai giờ đồng hồ sau đó, vào lúc 11h40 phút tối theo giờ địa phương, các nhà lãnh đạo với vẻ ngoài mệt mỏi tiến hành một cuộc họp báo chung để thông báo về những thay đổi đối với kế hoạch Brexit của nước Anh. Cả bà May và ông Juncker đều hy vọng rằng những thay đổi này sẽ giúp khép lại những cuộc đàm phán cam go về việc Anh "ly hôn" với khối thị trường chung gồm 28 quốc gia thành viên.

Rào cản cuối cùng đối với kế hoạch này là liệu Quốc hôi Anh có phê chuẩn hay không.

"Sự lựa chọn là rõ ràng: hoặc là thỏa thuận này, hoặc là Brexit không xảy ra nữa", ông Juncker cảnh báo. "Hãy đưa việc Anh rút khỏi EU đi đến một kết thúc có trật tự. Chúng ta nợ lịch sử điều này".

Đến lượt phát biểu, bà May kêu gọi Quốc hội Anh - mà trong đó Đảng Bảo thủ của bà cũng đang có sự chia rẽ sâu sắc về Brexit - ủng hộ thỏa thuận mới trong cuộc bỏ phiếu dự kiến diễn ra vào ngày thứ Ba. "Giờ đã là lúc xích lại gần nhau, để ủng hộ thỏa thuận Brexit đã được cải thiện này, và thực hiện ý nguyện của người dân Anh", bà nói.

Chỉ còn 17 ngày nữa là đến thời điểm Anh chính thức phải ra khỏi EU, nhưng cuộc đàm phán về Brexit vẫn gặp vướng mắc ở một vấn đề. Đó là một kế hoạch dự phòng nhằm đảm bảo cho việc không bao giờ cần phải thiết lập các chốt kiểm soát biên giới trên bộ giữa Ireland và Anh.

Các chính trị gia ủng hộ Brexit trong Đảng Bảo thủ của bà May cho rằng kế hoạch đó đặt ra nguy cơ trói buộc nước Anh vĩnh viễn bên trong cơ chế thương mại của EU. Kế hoạch đó thực chất sẽ giữ Anh trong liên minh hải quan của EU, và bởi vậy nước này sẽ không thể ký kết thỏa thuận tự do mậu dịch với các quốc gia khác trên thế giới, đồng nghĩa với phá vỡ một lợi ích chính mà những người ủng hộ Brexit theo đuổi.

Hồi tháng 1, Quốc hội Anh đã gạt bỏ thỏa thuận Brexit mà bà May đạt được trước đó với EU vì lý do này, buộc bà phải tìm kiếm một thỏa thuận mới để xoa dịu mối lo đó.

Thỏa thuận mới mà bà May vừa đạt được với EU bao gồm ba tài liệu mới nhằm cung cấp sự đảm bảo rằng Anh sẽ không bao giờ bị mắc kẹt vĩnh viễn trong kế hoạch dự phòng nói trên. Trong số các tài liệu này có một "tuyên bố đơn phương" quy định trong trường hợp nào Anh có thể rút khỏi kế hoạch dự phòng.

Một số nghị sỹ Anh đang tỏ ra hoài nghi về thỏa thuận mới của bà May. Ông Steve Baker, một nghị sỹ ủng hộ Brexit thuộc Đảng Bảo thủ, nói rằng thỏa thuận mới dường như chưa phải là kế hoạch mà ông muốn chứng kiến.

Nếu thỏa thuận lại bị Quốc hội Anh bác bỏ trong cuộc bỏ phiếu vào ngày thứ Ba, bà May đã tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc bỏ phiếu ở Hạ viện vào ngày thứ Tư về việc liệu Anh có rời EU mà không có thỏa thuận.

Nếu các nghị sỹ phủ quyết Brexit không thỏa thuận, thì một cuộc bỏ phiếu khác sẽ được tổ chức để quyết định có hoãn Brexit.