Khai thác cát trái phép ở Quảng Nam: Chính quyền làm ngơ?

Làm ngơ trước phản ánh của báo chí

Chính quyền tỉnh Quảng Nam trong năm 2019 đã có nhiều hoạt động siết chặt việc cấp phép, khai thác khoáng sản mà đặc biệt là tình trạng khai thác, tập kết, vận chuyến cát trái phép trên hệ thống sông Vu Gia, Thu Bồn. Đặc biệt tại thị xã Điện Bàn, hàng loạt biện pháp cứng rắn như thành lập tổ tuần tra kiểm soát trên sông vào ban đêm, đóng cửa hàng loạt bến thủy nội địa, bãi tập kết cát chưa có giấy phép và điều kiện hoạt động. Nhờ vậy, tình trạng khai thác, tập kết, vận chuyển cát tại thị xã Điện Bàn có những chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, các đối tượng hoạt động khai thác trái phép, tập kết, buôn bán lậu vẫn ngang nhiên lộng hành với nhiều thủ thuật khác nhau để kiếm lợi bất chính. Đặc biệt, người dân xã Điện Minh và phường Điện Ngọc (thị xã Điện Bàn) liên tục phản ánh đến Tạp chí Giao thông vận tải tình trạng tập kết, buôn bán cát trái phép ở 2 địa phương này.

Bến tập kết cát trái phép tại xã Điện Minh

Từ phản ánh của người dân, Phóng viên Tạp chí Giao thông vận tải đã liên tục có tuyến bài phản ánh cụ thể: “Xe tải nườm nượp ra vào bãi cát trái phép:Chủ tịch xã không hay biết?”; “Bến thủy nội địa trái phép thách thức chính quyền Quảng Nam” qua đó, ghi nhận việc ông Nguyễn Bá Văn (trú thị xã Điện Bàn) tổ chức hoạt động bến thủy nội địa trái phép ở xã Điện Minh. Ngoài ra, ông Văn còn dùng hàng chục xe tải trọng tải lớn vận chuyển cát đến bãi tập kết cát trái phép ở thôn Trung Phú 2 chỉ cách trụ sở UBND xã Điện Minh khoảng 500m.

Cùng tình trạng bất chấp luật pháp, tại phường Điện Ngọc, Tạp chí Giao thông vận tải cũng ghi nhận hoạt động bất thường của bến thủy nội địa của ông Trần Quang Hy (trú thị xã Điện Bàn) qua các bài viết “Thị xã Điện Bàn (Quảng Nam): Cát tặc tái xuất, lộng hành trong đêm” và “Cấp phép bến thủy nội địa ở Quảng Nam, tiếp tay cho cát tặc?”. Các bài viết đã ghi nhận thực tế việc tập kết cát diễn ra vào ban đêm ở bến thủy nội địa của ông Hy và việc cấp phép bến thủy nội địa cho cá nhân này có nhiều dấu hiệu bất thường.

Bãi cát trái phép của ông Văn nằm ngay trên hành lang ATGT đường tránh QL1 xã Điện Minh

Các bài viết đăng trên Tạp chí Giao thông vận tải đều được phản ánh đến Lãnh đạo tỉnh Quảng Nam, lãnh đạo UBND thị xã Điện Bàn. Các vị lãnh đạo trên đều có cam kết tiếp nhận phản ánh và thông tin lại sự việc sau khi cho kiểm tra thực tế. Tuy nhiên, các phản ánh trên đến giờ vẫn không được xử lý và chính quyền thị xã Điện Bàn cũng như UBND tỉnh Quảng Nam đều không có phản hồi …

Có dấu hiệu bảo kê?

Theo tìm hiểu của PV, ông Nguyễn Minh Hiếu, Phó chủ tịch UBND thị xã Điện Bàn, khẳng định trên các phương tiện thông tin đại chúng rằng địa bàn xã Điện Minh hoàn toàn chưa có bất cứ bến thủy nội địa nào được cấp phép hoạt động. Tuy nhiên, bến thủy nội địa của ông Nguyễn Bá Văn vẫn ngày ngày có tàu chở cát cập bến và tập kết lên bờ với số lượng hàng nghìn m3 cát mỗi ngày. Số cát trên sau đó được vận chuyển đến bãi tập kết tại thôn Trung Phú 2. Tại đây, bãi tập kết cát rộng khoảng 300m2 của ông Văn cao như núi nhưng không đảm bảo về vệ sinh môi trường. Ngoài ra, đây cũng là con đường độc đạo mà học sinh thôn Trung Phú 2 hàng ngày đến trường đi học. Việc xe tải cỡ lớn chở cát ra vào, quay đầu lên xuống liên tục ngay trên trục đường không biển báo cảnh giới khiến khu vực luôn trong tình trạng tiềm ẩn TNGT, nhất là đối với trẻ em trong tầm tan trường.

Ông Trần Bường, Chủ tịch UBND xã Điện Minh, xác nhận bãi tập kết trên nhiều lần bị lập biên bản xử phạt. Tuy vậy, với những hình ảnh, clip và bài viết phản ánh của Tạp chí Giao thông vận tải đã cung cấp nhưng chính quyền xã Điện Minh và UBND thị xã Điện Bàn không có hành động kiểm tra, xử lý.

Bến thủy nội địa của ông Hy tại bãi Viêm Trung - Điện Ngọc hoạt động trái phép huyên náo cả đêm

Tương tự, bến thủy nội địa của ông Trần Quang Hy tại khối phố Viêm Trung (phường Điện Ngọc, thị xã Điện Bàn) vừa được cấp phép hoạt động cũng có dấu hiệu không rõ ràng. Theo đó, đây là bãi tập kết từng hàng chục lần bị chính quyền thị xã Điện Bàn lập biên bản vì hành vi tập kết, buôn bán cát lậu từ năm 2015 đến năm 2019. Bến thủy nội địa của ông Hy chưa có nơi neo đậu cho tàu, thuyền cập bến. Bến cũng chưa có bãi rửa cho xe tải ra vào. Chủ cơ sở này chưa hoàn thiện bản đánh giá tác động môi trường nhưng Sở Giao thông vận tải vẫn cấp phép cho hoạt động.

Đặc biệt, dù chưa hoàn thành việc quy hoạch các bến thủy nội địa trên địa bàn nhưng thị xã Điện Bàn đã có quyết định cho ông Hy thuê 10.000m2 đất trong thời hạn lên đến 20 năm. Vùng nước sử dụng trước bến bãi cũng chưa được thỏa thuận và hợp đồng với cơ quan thẩm quyền để thuê theo quy định. Ngoài ra, tình trạng đấu nối với đường công cộng chưa được cấp thẩm quyền chấp thuận. Hiện trạng mặt đường theo quan sát của PV là mặt đường bê tông nhựa bị hư hỏng, đan hố ga trên vỉa hè bị vỡ rất nguy hiểm cho người đi bộ.

Ngoài hàng loạt sai phạm kể trên, kể từ thời điểm bến thủy nội địa của ông Hy được cấp phép hoạt động từ tháng 11/2019, tình trạng khai thác, tập kết cát lậu tại Điện Ngọc tiếp tục diễn biến theo hướng phức tạp. 

Công tác kiểm tra, quản lý, cấp phép bến thủy nội địa, bãi tập kết cát tại thị xã Điện Bàn có dấu hiệu đi ngược công văn số 1736/UBND-KTN về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước, phát huy vai trò của các cấp, các ngành trong việc quản ký khoáng sản cát, sỏi lòng sông, cửa biển trên địa bàn tỉnh của UBND tỉnh Quảng Nam. Cụ thể công văn yêu cầu chỉ cho phép đưa bến bãi vào sử dụng khi có giấy phép hoạt động bến thủy nội địa khi đã hoàn thành đầy đủ các hồ sơ, thủ tục pháp lý liên quan đến đất đai, môi trường, có đường vận chuyển kết nối với bến bãi cứng…

Phải chăng, UBND thị xã Điện Bàn cần có câu trả lời xác đáng đến người dân về những tồn tại ở xã Điện Minh và phường Điện Ngọc mà Tạp chí Giao thông vận tải đã phản ánh.