“Giặc quá tải” nóng từ thực tiễn đến nghị trường Quốc hội

Rầm rộ như trước năm 2013

Ông Khuất Việt Hùng - Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban ATGT Quốc gia cho biết, vấn đề nổi cộm hàng đầu trong công tác đảm bảo trật tự, ATGT hiện nay là kiểm soát tải trọng xe. Ủy ban ATGT Quốc gia ghi nhận nhiều phản ánh về tình trạng xe quá tải hoạt động rầm rộ gần giống như thời điểm trước năm 2013, khi công tác này chưa có sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

“Hiện nay, ở các địa phương có công trình xây dựng lớn, việc cơi nới thành, thùng xe để chở quá tải trọng cho phép diễn ra phổ biến. Điểm đáng ngại là, ngày trước, việc cơi nới thành, thùng thực hiện đơn giản, chỉ hàn thủ công thêm khung thành. Nhưng đến nay, người ta làm rất hiện đại, tự động hóa, chỉ cần bấm nút là thành thùng tự động nổi lên thêm; xe đang chạy chỉ cần ấn nút điều khiển là lại thụt xuống. Nhiều cơ sở độ chế thành thùng điển hình như ở Sơn Tây (Hà Nội), Hà Nam... làm không hết việc”, ông Khuất Việt Hùng nêu thực trạng.

Ông Khuất Việt Hùng cũng cho biết thêm, trong những tháng đầu năm, tình hình vi phạm tải trọng xe ô tô trên đường bộ tái diễn tại nhiều địa phương, ghi nhận điển hình nhất là tại các tỉnh: Lào Cai, Vĩnh Phúc, Hải Phòng, Thái Nguyên, Thái Bình, Bắc Giang, Hà Nam, Nghệ An, Thừa Thiên - Huế, Bình Định, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu.

Vào ngày 04/6 vừa qua, một vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến xe quá khổ, quá tải xảy ra tại tỉnh Hòa Bình đã làm rúng động xã hội với hình ảnh hiện trường vô cùng thảm khốc. Theo đó, một chiếc xe ô tô con bị đè bẹp nát bởi một chiếc xe tải đi ngược chiều, cướp đi sinh mạng 3 người trong xe ô tô con chỉ trong giây lát.

 Thông tin từ hiện trường do Cục Đăng kiểm Việt Nam ghi nhận, thùng của xe tải gây tai nạn có kích thước lớn hơn nhiều so với chứng nhận đăng kiểm.

Phòng Kiểm định xe cơ giới (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết, theo chứng nhận đăng kiểm, lòng thùng xe có kích thước chiều dài 6,5 m, rộng 2,3 m, cao 72 cm. Trong khi đó, tại hiện trường, cán bộ đăng kiểm đo kích thước lòng thùng xe có chiều dài 6,78 m, rộng 2,31 m và cao 1,85 m. Như vậy, thùng xe thực tế dài hơn 28 cm và cao hơn 1,13 m (gấp hơn 2 lần) so với chứng nhận đăng kiểm. Từ hình ảnh chụp lại thời điểm đăng kiểm cho thấy, phương tiện này đã bị nối thêm chiều dài và chiều cao.

Dù hiện nay pháp luật đã có những quy định hết sức cụ thể và nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm chở hàng quá khổ, quá tải, song dường như vì lợi ích kinh tế trước mắt mà nhiều tài xế, chủ phương tiện vẫn bất chấp bỏ qua các quy định, thậm chí còn gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Vụ xe quá tải lật, đè bẹp nát xe con vừa qua cho thấy ý thức trách nhiệm đối với xã hội của người tài xế cũng như chủ xe rất đáng phê phán và cần phải chịu sự trừng trị thích đáng của pháp luật.

Phải tăng mạnh mức phạt, kiến nghị tịch thu xe vi phạm

Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể đánh giá, tình trạng xe quá tải tái xuất và diễn biến phức tạp hiện nay đang gây bức xúc trong dư luận xã hội. Bộ trưởng nhấn mạnh, vấn đề đặt ra hiện nay là mức xử phạt vi phạm tải trọng xe cần phải được rà soát lại.

Tại Kỳ họp thứ 3 Quốc hội XV vừa qua, trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể khẳng định, Nghị định 100 trong thời gian qua đã phát huy hiệu quả, tạo chuyển biến rõ rệt về trật tự, ATGT. Tuy nhiên, Nghị định này vẫn còn một số điểm hạn chế, bao gồm vấn đề xe quá khổ, quá tải. Thời gian qua, Bộ GTVT đã phối hợp với Bộ Công an vào cuộc quyết liệt nhằm tăng cường kiểm tra giám sát hoạt động xe quá tải, quá khổ.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể yêu cầu các cơ quan của Ủy ban ATGT Quốc gia và Bộ GTVT cần tham mưu cho Chủ tịch Ủy ban ATGT Quốc gia ban hành 1 chỉ thị tăng cường kiểm soát tải trọng phương tiện, trong đó nhấn mạnh tới sự cấp thiết phải tăng mức phạt nặng, phạt nghiêm để răn đe.

“Cần quy định rõ, vi phạm quá tải chỉ được ở mức rất thấp, khi vi phạm ở mức độ nhất định, có thể khoảng từ 15 - 20% trở lên sẽ bị tịch thu phương tiện ngay để ngăn chặn triệt để vi phạm”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nhấn mạnh.

Đánh giá về thực trạng hoạt động của xe quá tải, Bộ trưởng cho hay, xe quá khổ, quá tải hoặc hết niên hạn sử dụng thường hoạt động trong phạm vi hẹp, tuyến ngắn để tránh né các lực lượng chức năng, ít khi đi đường dài vì dễ bị phát hiện, chạy lọt chỗ này thì có thể bị bắt ở chỗ khác.

“Vì vậy, chúng tôi đề nghị các địa phương chỉ đạo lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát từ các mỏ vật liệu, các công trường, các điểm tập kết hàng hóa...”, Bộ trưởng nêu.

Trước đó, Đại biểu Lê Tất Hiếu (Đoàn Vĩnh Phúc) cho biết, một số công trình giao thông bị xuống cấp nghiêm trọng, thiệt hại hàng tỷ đồng. Nhiều cử tri cho rằng, một trong những nguyên nhân cơ bản gây ra tình trạng này là do hoạt động của xe quá tải. Đại biểu Lê Tất Hiếu cũng cho rằng, hành vi vi phạm chở quá tải trọng đang chỉ bị áp dụng mức xử phạt hành chính theo Nghị định 100/2019 mà không thể xử lý hình sự do không có cơ sở để xác định giá trị thiệt hại. Đây được xem là một nguyên nhân khiến cho các mức phạt chưa mang tính răn đe cao.