Đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không, giảm giá dịch vụ cất, hạ cánh

Điều chỉnh mạng đường bay và tải cung ứng phù hợp

Theo báo cáo gửi Bộ Xây dựng về tình hình khai thác vận tải hàng không trong bối cảnh biến động giá nhiên liệu Jet A-1, Cục Hàng không Việt Nam cho biết, với diễn biến căng thẳng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt từ tình hình chiến sự tại khu vực Trung Đông, giá MOPS Jet A-1 bình quân tháng 3 có thể xoay quanh 190-200USD/thùng (ngày 24/03/2026, giá Jet A-1 đã lên tới 234,34 USD/thùng), đặc biệt mức phụ thu vật lý (premium) tăng mạnh lên trên 30USD/thùng (đạt đỉnh 39,6 USD/thùng ngày vào 24/3).

Cùng với đó, chi phí lọc dầu, bảo hiểm rủi ro chiến tranh và sự khan hiếm cục bộ khi các nhà máy lọc dầu khu vực cắt giảm công suất đã khiến tổng chi phí cho nhiên liệu hàng không tăng mạnh và dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức cao.

Về phía nguồn cung nhiên liệu hàng không, việc các doanh nghiệp cung cấp phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ nước ngoài là trở ngại cũng như rủi ro lớn khi chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng.

Hiện tại các doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực tìm kiếm, đa dạng hoá nguồn cung phù hợp cùng với sự hỗ trợ, tạo điều kiện của các cơ quan nhà nước qua các kênh trao đổi, ngoại giao các cấp. Các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không cam kết đáp ứng được cho hoạt động khai thác đến trung tuần tháng 4/2026. Sau thời điểm này, lượng nhiên liệu Jet A-1chưa thể bảo đảm và nhiều khả năng sẽ phải nhập/mua với giá giá spot (giao dịch tại thời điểm/giao ngay) rất cao.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, với khả năng duy trì cung ứng nhiên liệu như nêu trên, việc điều hành khai thác vận tải hàng không từ nay đến giữa tháng 4/2026 được duy trì cơ bản vẫn đáp ứng các quy định về hàng không và phù hợp với điều kiện thực tế đội tàu bay, hạ tầng...

“Đến thời điểm hiện tại, về cơ bản các hãng hàng không Việt Nam vẫn đang duy trì hoạt động khai thác với mạng đường bay và tần suất theo lịch bay mùa Đông 2025/2026, chưa có sự điều chỉnh giảm. Tuy nhiên, từ tháng 4/2026, để chủ động ứng phó việc giá nhiên liệu Jet-A1 tăng, các hãng hàng không Việt Nam phải thực hiện điều chỉnh mạng đường bay và tải cung ứng phù hợp để bảo đảm duy trì hoạt động cũng như cân đối hiệu quả kinh doanh”, Cục Hàng không Việt Nam cho hay.

Trong đó, các hãng sẽ cân đối nguồn lực và đặt mục tiêu bảo đảm hoạt động khai thác trên các đường bay nội địa trục chính (HAN-DAD-SGN), duy trì trên các đường bay để phục vụ nhiệm vụ chính trị -kinh tế -xã hội. Với đường bay quốc tế, các hãng cũng cố gắng để giữ tối đa lịch sử khai thác và duy trì hiện diện trên các thị trường trọng điểm.

Dù vậy, hiện tại một số hãng đã có kế hoạch hoặc chính thức điều chỉnh mạng bay với việc giảm tần suất hoặc dừng khai thác một số đường bay nội địa có tỷ lệ đặt chỗ (booking) hoặc hệ số sử dụng ghế/tải (Load Factor) thấp -thường vào khung giờ đêm, thấp điểm và trên các đường bay ngách, đường bay không bù đắp được chi phí khai thác.

Cũng theo Cục Hàng không Việt Nam, về cơ bản, các hãng hàng không Việt Nam đang cố gắng duy trì mức giá vé nội địa ổn định trong giai đoạn tháng 3/2026 với nhiều mức giá linh hoạt, mức giá thấp nhất đến cao nhất bằng khoảng 10% đến 100% mức giá tối đa quy định.

Theo ước tính của Cục Hàng không Việt Nam, với tỷ trọng chi phí nhiên liệu khoảng 35-40% tổng chi phí của hãng hàng không, trường hợp mức giá Jet A-1 dao động khoảng 200 USD/thùng, tăng cao gấp đôi so với trước xung đột quân sự tác động làm tăng khoảng 40% chi phí của hãng hàng không.

Trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá nhiên liệu bay Jet A-1 vẫn duy trì ở mức cao và có những diễn biến khó lường, các hãng hàng không đều có kế hoạch điều chỉnh tăng giá vé trong giai đoạn tháng 4/2026.

Đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu trong 3 tháng

Trước bối cảnh giá nhiên liệu hàng không ngày càng khó dự báo và phụ thuộc nhiều vào các biến động kinh tế-chính trị, theo Cục Hàng không Việt Nam, thực tiễn ngành hàng không thế giới cho thấy, việc áp dụng phụ thu nhiên liệu hiện là thông lệ rất phổ biến; trong đó Nhật Bản là quốc gia đã quy định về việc phụ thu nhiên liệu có thời hạn và có điều chỉnh theo biến động của giá nhiên liệu Jet A-1.

Nhằm kịp thời ứng phó với biến động bất thường, bảo đảm ổn định hoạt động vận tải hàng không, phù hợp với thông lệ quốc tế và trên cơ sở cân đối khả năng chi trả của người dân, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước –doanh nghiệp –xã hội, Cục Hàng không Việt Nam đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản, áp dụng trong thời gian ngắn (trong 3 tháng), với nguyên tắc và phương pháp:

Xây dựng các mức phụ thu nhiên liệu tương ứng với giá nhiên liệu Jet A-1 và nằm ngoài mức giá tối đa dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản đang  áp  dụng.

Áp dụng cho dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản trong giai đoạn áp dụng từ ngày 01/4/2026-30/6/2026.

Cục Hàng không Việt Nam sẽ công bố mức giá Jet A-1 dựa trên báo cáo của các công ty cung ứng nhiên liệu trong nước tham chiếu giá MOPS Jet A-1 giao dịch tại sàn Singapore trung bình 1 tháng trước đó.

Mức phụ thu được tính trên chi phí nhiên liệu thực tế cho mỗi khách tương ứng với các mức giá dầu  khác  nhau  trên  các  nhóm đường  bay  nội địa  theo  cự ly  vận chuyển.

Trên cơ sở đó, tính toán mức chênh lệch chi phí nhiên liệu phát sinh thêm cho mỗi khách giữa mức giá nhiên liệu Jet A-1 cơ sở là 90 USD/thùng và các mức giá nhiên liệu Jet A-1dự kiến từ 100 USD/thùng tới 200 USD/thùng.

Đối với đề xuất giảm giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay và giá dịch vụ điều hành bay đi, đến, Cục Hàng không Việt Nam cho biết đang tích cực phối hợp với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ gồm Tổng công ty Cảng hàng không (ACV), Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), Công ty Cảng HKQT Phú Quốc để xây dựng các chính sách hỗ trợ giảm giá phù hợp, bảo đảm cân đối hài hòa hoạt động kinh doanh của các hãng hàng không cũng như các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và sẽ báo cáo Bộ ngay sau khi các cơ quan, đơn vị thống nhất được phương án.