Chuyện ghi trên những ngọn hải đăng Bắc Trung Bộ

Nằm ở bờ Nam cửa Nhượng (thuộc xã Cẩm Lĩnh, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh), hải đăng Cửa Nhượng có tầm hiệu lực ánh sáng 19,6 hải lý với hệ số truyền quang của khí quyển T = 0,74. Ngọn hải đăng ven biển này giúp báo vị trí cửa Nhượng để tàu thuyền hoạt động trong vùng biển Hà Tĩnh định hướng và xác định vị trí của mình.

Vào ngành bảo đảm an toàn hàng hải từ tháng 1/1989, đến nay, anh Nguyễn Đăng Sỹ, Trạm trưởng trạm đèn Cửa Nhượng đã có 35 năm rong ruổi khắp các trạm đèn, tuyến luồng khu vực Bắc Trung Bộ như: Tiên Sa, Cửa Việt, Nhật Lệ, Sông Gianh, Hòn La, Vũng Áng, Cửa Sót, Đảo Mắt, Cửa Hội…

"Tôi nhận nhiệm vụ Trạm trưởng trạm đèn Cửa Nhượng từ tháng 12/2023 và chắc sẽ ở đây cho đến khi về hưu thôi", anh cười và cho biết, anh sinh năm 1969, quê Nghi Xuân, Hà Tĩnh.

Hiện các con anh Sỹ đều đã trưởng thành, có người đã lập gia đình nhưng chưa ai "nối nghiệp" bố làm "nghề" bảo đảm hàng hải.

Tại trạm đèn Cửa Nhượng, ngoài anh Sỹ còn có 3 anh em khác, đều quê ở Nghệ An, Hà Tĩnh. Người trẻ nhất là Phan Mạnh Hùng, sinh năm 1984. Còn các anh Phạm Bá Sơn, Hồ Phúc Tuấn đã luống tuổi và cũng quá quen với các tuyến luồng, trạm đèn khu vực Bắc Miền Trung.

24 giờ mỗi ngày, anh Sỹ, anh Sơn và các đồng nghiệp chia ca để luôn có người trực nhiệm vụ, đảm bảo cho các thiết bị ở trạm hoạt động thông suốt. Họ thay nhau vệ sinh khu vực đèn, trạm điện, kiểm tra, bảo trì đèn, máy phát điện và nạp điện vào bình ắc quy để đảm bảo cho đèn sáng trong mọi điều kiện thời tiết, giúp ngư dân nhận biết đất liền.

"Dưới tác động của sóng gió, hơi nước từ biển, các thiết bị điện dễ bị hỏng, ăn mòn nên việc kiểm tra các thiết bị được chúng tôi thực hiện thường xuyên, cẩn trọng", Trạm trưởng trạm đèn Cửa Nhượng chia sẻ.

Trung bình 1 tháng, anh em nếu có việc gia đình, ốm đau hoặc có công việc về đơn vị thì nhờ người trực thay. Bốn anh em, mỗi người một quê, hàng ngày hỗ trợ, động viên nhau trong công việc quản lý, vận hành thiết bị báo hiệu hàng hải.

Xa gia đình, đặc thù công việc nên những lúc rảnh rỗi, họ chia sẻ với nhau về những chuyến đi, kinh nghiệm trong "nghề" bảo đảm hàng hải, những khó khăn, vất vả phải đối mặt và cách để vượt qua trước nghịch cảnh quanh năm làm việc với sóng gió, biển khơi. Cùng với đó là những buồn vui trong cuộc sống gia đình. "Thường xuyên xa gia đình, chúng tôi coi biển làm bạn, sự an toàn của ngư dân làm niềm vui", vị trạm trưởng với 35 năm gắn bó với biển khơi, tâm sự.

Đặc thù trạm đèn Cửa Nhượng là 3 mặt giáp biển, sóng gió quanh năm. Để tự cải thiện bữa ăn, anh em tổ chức trồng rau trong thùng xốp. "Khi nào nắng, mưa to, gió biển lớn thì bê thùng xốp vào, trời lặng lại mang ra. Chăm chút là thế, nhưng rau lớn chậm lắm", anh Sỹ vừa chia sẻ vừa dẫn chúng tôi đi thăm "vườn rau mầm" trong các thùng xốp.

Cách sân trạm một đoạn, các anh chọn một khoảnh đất, quây bạt, che chắn cẩn thận bốn bề để trồng thêm rau nhưng lá vẫn bị táp nhiều. "1 tháng anh em "đi chợ" 4 lần, mùa mưa bão thì ít hơn, bởi khi đó phải qua cầu Cửa Nhượng khá nguy hiểm.

Trước đây anh em cũng thử nuôi con gà, con vịt, nhưng điều kiện biển khơi khắc nghiệt quanh năm nên gà, vịt không nuôi được, dễ chết.

"Anh em chúng tôi ai cũng thạo việc đi chợ, vào bếp. Mà anh em nấu ăn cũng ngon lắm, không tin nhà báo cứ thử ở lại trạm thưởng thức bữa cơm do anh em chúng tôi trổ tài xem sao", anh Sỹ cười.

Ngoài việc quản lý, vận hành thiết bị báo hiệu hàng hải, hàng ngày, anh Sỹ và các đồng nghiệp còn thay nhau trực thiết bị thông tin vô tuyến VHF để nắm bắt thông tin liên lạc, cập nhật tình hình thời tiết trên biển…

Ngược ra phía Bắc, cách hải đăng Cửa Nhượng khoảng 70km, trên đất Nghệ An cũng sừng sững ngọn hải đăng Cửa Hội. Nơi đây cũng có 4 cán bộ, công nhân thay phiên nhau làm nhiệm vụ quản lý, vận hành thiết bị báo hiệu hàng hải. Đặc biệt là bảo đảm ngọn đèn biển Cửa Hội luôn hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết.

Ngoài 40 tuổi, anh Lê Viết Quang, Trạm trưởng hải đăng Cửa Hội, đã có 24 năm gắn bó với "nghề" bảo đảm hàng hải. Trong 24 năm ấy, vị trạm trưởng quê Nghệ An này cũng đã từng đặt chân tới hàng chục trạm đèn, tuyến luồng như Hòn La, Cửa Lò, Nghi Sơn, Vũng Áng…

"Bố mẹ tôi cũng làm trong ngành hàng hải. Con trai lớn của tôi đang học lớp 12, tôi cũng dự tính hướng cho cháu theo ngành bảo đảm hàng hải", anh Quang tâm sự và cho biết, ở trạm còn có các anh Võ Ngọc Tuấn, Nguyễn Ngọc Hà cũng từng có bố làm trong ngành bảo đảm hàng hải.

Với anh Võ Ngọc Tuấn, trạm đèn Cửa Hội càng có ý nghĩa và nhiều kỷ niệm hơn bởi nơi đây, bố của anh Tuấn cũng từng có thời gian dài công tác, trực tiếp quản lý, vận hành ngọn đèn biển.

"Quanh trạm, chúng tôi trồng phi lao, mục đích để chắn sóng, chắn gió. Ấy vậy mà loại cây này cũng còn khó sống, triều cường lên lại héo khô, nói gì đến việc trồng các loại rau", anh Quang chia sẻ và cho biết, quanh trạm, chỉ có một số cây lâu năm sống được, mà cũng phải ở khu vực khuất gió và triều cường không thể tràn tới.

Hiện nay, nhờ được sự quan tâm của cấp trên, trạm đèn Cửa Hội phía giáp biển đã được xây dựng một bờ kè để chắn sóng, triều cường. "Ngày trước, khi chưa có kè chắn, có thời điểm nước biển tràn đến sân trạm", anh Quang nói.

Nơi cửa biển, sóng gió quanh năm, nước da anh Quang, anh Tuấn, anh Hà đều sạm đi nhưng nhìn ai cũng rắn rỏi. Hàng ngày, 4 anh em thay phiên nhau trực, bảo dưỡng, vận hành, bảo đảm các thông số kỹ thuật của hệ thống báo hiệu hàng hải ở trạm đèn Cửa Hội và giữ cho đèn biển Cửa Hội luôn rực sáng, giữa đêm tối.

Ông Lê Thanh Bình, Giám đốc Công ty Bảo đảm An toàn hàng hải Bắc Trung Bộ cho biết, với đặc thù công việc thường xuyên phải sống xa nhà, gắn bó với đảo, biển khơi nên Công ty thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động chăm lo đến đời sống vật chất, tinh thần của anh em công tác trên các trạm đèn, tuyến luồng.

"Ngoài việc khám sức khỏe, đảm bảo các chế độ, chính sách, động viên khi ốm đau, lãnh đạo Công ty và các đoàn thể thường xuyên có các hoạt động thăm hỏi, động viên, hỗ trợ người lao động cả về vật chất và tinh thần", ông Bình nói và cho biết, đơn vị cũng luôn cố gắng có hình thức bố trí công việc hợp lý với điều kiện sức khỏe, gia đình để anh em yên tâm công tác, hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ được giao.