Báo động đỏ cho “ông trùm” đường cao tốc VEC

Sẽ kiểm điểm lãnh đạo VEC nếu tiếp tục chậm thu phí không dừng

Sáng nay (17/5), Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành làm việc với Bộ GTVT nhằm tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến tình hình triển khai hệ thống thu phí điện tử không dừng.

Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đánh giá cao những kết quả đạt được trên nhiều lĩnh vực của Bộ GTVT trong thời gian qua. “Bộ GTVT đang triển khai đầu tư xây dựng hàng nghìn cây số đường cao tốc và nhiều dự án trọng điểm khác, công việc rất nặng nề, rất vất cả nhưng Bộ đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, rất đáng biểu dương”, Phó Thủ tướng nói.

Đề cập đến công tác triển khai hệ thống thu phí điện tử không dừng, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành nhắc lại 4 nhiệm vụ trọng tâm đã được thống nhất chỉ đạo tại buổi làm việc với Bộ GTVT ngày 27/10/2021 gồm: Triển khai thu phí các dự án cao tốc do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý; Lắp đặt các làn thu phí còn lại đảm bảo tại mỗi chiều xe chạy chỉ tồn tại 1 làn thu phí hỗn hợp; Tăng cường công tác dán thẻ để tăng hiệu quả của hệ thống; Lựa chọn thí điểm thu phí không dừng toàn bộ tại một số tuyến cao tốc.

“Từ tháng 10/2021 đến nay, công tác triển khai hệ thống thu phí điện tử không dừng đã có chuyển động lớn. Tôi đánh giá cao sự cố gắng của Bộ GTVT và các địa phương. Trước thời điểm tháng 10/2021, cả nước mới chỉ có khoảng 1 triệu xe dán thẻ thu phí tự động không dừng, đến nay con số này đã lên đến khoảng 3 triệu xe (đạt 60%). Chỉ trong 7 tháng qua, đã có khoảng 2 triệu xe dán thẻ, đó là nỗ lực, cố gắng rất lớn của Bộ GTVT, các địa phương và đơn vị liên quan”, Phó Thủ tướng nói.

Tuy nhiên, khi lật lại lộ trình đã đặt ra, Phó Thủ tướng tỏ rõ sự không hài lòng với Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC - đơn vị trực thuộc Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp) khi tiến độ lắp đặt hệ thống thu phí tự động không dừng tại các dự án đường cao tốc do đơn vị này quản lý (Cầu Giẽ - Ninh Bình, Nội Bài - Lào Cai, Đà Nẵng - Quảng Ngãi, TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây) đang rất chậm.

“Mục tiêu của chúng ta là đến 30/6/2022 sẽ phải hoàn thành cơ bản hệ thống thu phí tự động không dừng. Đến nay, các dự án do Bộ GTVT quản lý cơ bản hoàn thành rồi, tương tự là các dự án do địa phương quản lý cũng cơ bản đáp ứng mục tiêu, chỉ còn duy nhất các dự án của VEC là chưa hoàn thành”, Phó Thủ tướng nói.

Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành yêu cầu tập thể lãnh đạo VEC phải rút kinh nghiệm. “Đến 30/6/2022, tôi xuống kiểm tra mà không có chuyển biến sẽ xem xét trách nhiệm của lãnh đạo VEC”, Phó Thủ tướng nói và cho biết, thu phí không dừng đem lại hiệu quả rất lớn cho xã hội và người dân, tạo thuận lợi cho phương tiện lưu thông nhanh chóng, chống tiêu cực trong thu phí,…

“Nếu tiếp tục để chậm nữa, sẽ phải kiểm điểm lãnh đạo VEC, rà soát xem có vấn đề gì không? có tiêu cực không? các dự án khác do Bộ GTVT và các địa phương quản lý thì làm được, tại sao các dự án do VEC quản lý thì không?”, Phó Thủ tướng nói và đưa ra hạn chót đến 30/7/2022, VEC phải hoàn thành lắp đặt hệ thống thu phí tự động không dừng tại 4 dự án đang quản lý, nếu không sẽ phải xả trạm, làm xong mới cho thu trở lại.

Từ 31/7/2022, xả trạm không lắp đặt thu phí tự động không dừng

Đề cập đến việc thí điểm thu phí tự động không dừng toàn bộ các làn tại một số tuyến cao tốc từ 1/6/2022, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành giao Bộ GTVT chuẩn bị các kịch bản, phương án để ứng phó với trường hợp một số xe chưa dán thẻ vẫn đi vào đường cao tốc.

Nhắc lại sự cố của hệ thống thu phí trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng xảy ra vào cuối tháng 4/2022 do đứt cáp quang, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành yêu cầu các đơn vị liên quan phải nghiêm túc rút kinh nghiệm.

“Lần sau gặp sự cố như vậy cần phải xả trạm ngay, nhà đầu tư không được tiếc mấy đồng, đã phục vụ nhân dân thì phải làm ăn đàng hoàng chứ không thể để chủ phương tiện phải chờ cả tiếng đồng hồ trên cao tốc vì sự cố mất điện ở trạm thu phí”, Phó Thủ tướng nói và cho biết, từ 31/7/2022 tất cả các trạm thu phí nếu chưa lắp đặt hệ thống thu phí tự động không dừng sẽ buộc phải xả trạm.

Trước đó, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho biết, công tác triển khai hệ thống thu phí điện tử không dừng trong thời gian qua được Chính phủ chỉ đạo rất quyết liệt. Bộ GTVT cũng hết sức khẩn trương vào cuộc để thực hiện công tác này.

Tại cuộc họp tháng 10/2021, sau khi Phó Thủ tướng Lê Văn Thành chỉ đạo đến 30/6/2022 phải hoàn thành công tác thu phí tự động không dừng, Bộ GTVT đã liên tục làm việc với các nhà đầu tư BOT, nhà cung cấp dịch vụ thu phí tự động không dừng.

“Đến nay, nhóm các dự án do Bộ GTVT quản lý đã hoàn thành tương đối tốt. Các dự án do địa phương quản lý cũng cơ bản hoàn thành mục tiêu vào 30/6/2022, chỉ còn các dự án do VEC quản lý là trì trệ, chậm tiến độ”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể chia sẻ.

Thông tin cụ thể về tình hình triển khai hệ thống thu phí tự động không dừng, ông Lê Kim Thành - Vụ trưởng Vụ Đối tác công tư (PPP - Bộ GTVT) cho biết, hiện nay, tất cả các trạm thu phí có lưu lượng giao thông lớn đều được lắp đặt toàn bộ thu phí không dừng (ETC) bảo đảm chỉ duy chỉ 1 làn hỗn hợp tại mỗi chiều xe chạy.

Thời điểm hiện tại còn 102 làn tại 23 trạm thu phí cần tiếp tục lắp đặt các làn thu phí còn lại để đảm bảo các trạm thu phí chỉ duy trì 01 làn thu phí hỗn hợp trên mỗi chiều xe chạy, gồm: 38 làn tại 13 trạm do Bộ GTVT là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và 64 làn tại 10 trạm do địa phương là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Cơ bản hoàn thành trước 30/6/2022, trừ các trạm của VEC

Đối với các trạm do Bộ GTVT là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền,  ông Thành cho biết, nhà đầu tư BOT đã hoàn thành công tác chuẩn bị (thiết kế, dự toán, lựa chọn nhà thầu, đặt hàng mua sắm thiết bị), tuy nhiên do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 dẫn đến thời gian đặt hàng mua sắm thiết bị kéo dài (trước đây chỉ mất khoảng 4 đến 6 tuần nhưng hiện nay thời gian này cần ít nhất 8 đến 10 tuần) ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.

Theo ông Thành, trong số 38 làn tại 13 trạm, có 24 làn tại 8 trạm nhà đầu tư cam kết hoàn thành trong tháng 6/2022, còn lại 14 làn tại 5 trạm có nguy cơ chậm tiến độ do thời gian nhập thiết bị kéo dài so với kế hoạch. “Trong quá trình lắp đặt các làn thu phí còn lại, việc thu phí không dừng tại các trạm thu phí vẫn diễn ra bình thường do các trạm đã được lắp đặt số lượng lớn các làn thu phí ETC, mỗi trạm chỉ còn 1 làn thu theo hình thức một dừng”, ông Thành nói.

Ông Thành cho biết, đối với các trạm do địa phương là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, tương tự như các trạm do Bộ GTVT quản lý, công tác mua, nhập thiết bị gặp nhiều khó khăn dẫn đến tiến độ triển khai bị kéo dài. Theo kết quả làm việc gần nhất giữa Bộ GTVT với các địa phương  ngày 12/5/2022, các địa phương đều cam kết hoàn thành trước 30/6/2022, riêng 16 làn tại trạm thu phí (trạm An Sương An Lạc và trạm Xa lộ Hà Nội) do UBND TP HCM là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền có khả năng sẽ bị chậm tiến độ.

Trong khi đó, các dự án do VEC quản lý gồm: Cầu Giẽ - Ninh Bình, Nội Bài - Lào Cai, Đà Nẵng - Quảng Ngãi, TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây hiện mới trong giai đoạn tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ thu phí tự động không dừng, tiến độ đang bị chậm.